Bắc Kinh và Seoul dùng Kim Jong Un để kềm Washington
Tác giả: Tú Anh Nguồn: RFI Ngày đăng: 2018-09-11


Đặc phái viên Hàn Quốc nói chuyện với lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un (P) trong cuộc gặp tại Bình Nhưỡng. Ảnh do KCNA công bố ngày 06/09/2018KCNA/via REUTERS
Khủng hoảng Bắc Triều Tiên, theo thời gian, mất dần tính chất đơn thuần là một cuộc đọ sức giữa hai phe : một bên là chế độ Bình Nhưỡng và bên kia là Mỹ cùng hai đồng minh Hàn Quốc và Nhật Bản.
Những diễn biến hiện nay cho phép suy đoán các cường quốc Đông Bắc Á khai thác tối đa Kim Jong Un để bảo vệ quyền lợi riêng của mình với mục tiêu ngấm ngầm là hạn chế thế chủ động của Mỹ.
Cách nay hai tuần, Nhà Trắng bất ngờ hủy chuyến viếng thăm Bình Nhưỡng của ngoại trưởng Mike Pompeo. Tổng thống Donald Trump chỉ trích Trung Quốc « làm cho tình hình rắc rối thêm ». Thế rồi, tình hình tưởng như bế tắc, đã nhanh chóng khai thông. Ngày 05/09 vừa qua, sau khi được đặc sứ của tổng thống Hàn Quốc báo cáo về cuộc gặp với Kim Jong Un, tổng thống Mỹ khen ngợi lãnh đạo Bắc Triều Tiên « tái cam kết phi hạt nhân hóa bán đảo trong nhiệm kỳ đầu » của chủ nhân Nhà Trắng, tức là vào tháng Giêng 2021 và cũng hứa hẹn lại « chúng ta cùng thực hiện ». Tiếp theo đó, tổng thống Mỹ đón nhận một cách tích cực các hành động khác của Kim Jong Un như là không phô diễn tên lửa liên lục địa trong quốc khánh và nhất là bức thư đề nghị gặp lại tổng thống siêu cường lần thứ hai.
Thái độ « sáng nắng chiều mưa » của Washington mang ý nghĩa gì ? Phải chăng chính quyền Donald Trump không có một chính sách nhất quán đối với Bắc Triều Tiên ?
Theo phân tích của Le Monde trong bài « Bình Nhưỡng tâm điểm của các cuộc cạnh tranh », những tuyên bố giận dữ hay khen ngợi của Donald Trump, những thay đổi đột ngột vào giờ chót, thật ra phản chiếu diễn tiến tình hình trong khu vực. Từ sau cú bắt tay ngoạn mục Trump-Kim tại Singapore ngày 12 tháng 06 năm nay, chế độ khép kín của Bắc Triều Tiên không còn là kẻ thù chung của Mỹ-Nhật-Hàn. Trong ván cờ tranh giành ảnh hưởng địa chiến lược và kinh tế, tất cả các tác nhân liên can đều bị quyền lợi tương đồng hay tương khắc chi phối : xung khắc Mỹ-Trung, tranh chấp Trung-Nhật, hiềm khích Nhật-Hàn. Những bất hòa do quá khứ để lại cộng thêm nước Nga của Vladimir Putin « quạt lửa » càng làm cho phương trình hoà bình cho bán đảo Triều Tiên phức tạp thêm.
« Phi hạt nhân hóa Bắc Triều Tiên » là bước then chốt giúp kiến tạo quân bình lực lượng tại Bắc Á nhưng không dễ gì nhanh chóng đạt được đồng thuận trên kho vũ khí của Bình Nhưỡng, chưa tính về kỹ thuật, còn phải mất thêm hàng chục năm để thi hành.
Trong khi chờ đợi, chuyện phải làm là « tái lập tin cậy lẫn nhau » thay thế hiệp định đình chiến 1953 bằng hiệp định hoà bình.
Trung-Hàn : đồng minh khách quan
Thế nhưng từ chuyện « phi hạt nhân hóa » đến « hiệp định hoà bình », không ai hoàn toàn đồng ý với ai. Đối với Mỹ, phi hạt nhân hóa là giải giới vũ khí hạt nhân của Bắc Triều Tiên. Đối với Trung Quốc và Hàn Quốc thì phải phi hạt nhân hóa toàn bán đảo. Những ngày gần đây, Washington khẳng định mục tiêu ban đầu « Bắc Triều Tiên phải phi hạt nhân hóa toàn diện, kiểm chứng được và không thể đảo ngược » trước khi bàn đến hiệp định hoà bình. Trái lại, đối với Bình Nhưỡng, Mỹ phải tôn trọng cam kết Singapore, thiết lập « quan hệ tin cậy lẫn nhau » tức là phải ký một « tuyên bố » hoà bình bước đầu của hiệp định.
Thế giằng co giữa Washington và Bình Nhưỡng chỉ có lợi cho ngư ông Bắc Kinh. Chiến tranh thương mại do Donald Trump phát động càng làm cho Trung Quốc khó mà hợp tác với Mỹ trên hồ sơ Bắc Triều Tiên. Cả Bắc Kinh và Matxcơva đều chống trừng phạt kinh tế. Tuy không muốn Bình Nhưỡng trang bị bom hạt nhân, nhưng điều đó không phải là quan ngại số một của Nga lẫn Trung Quốc. Bắc Kinh chỉ sợ Bắc Triều Tiên sụp đổ với những hệ quả khó lường cho an ninh và phát triển kinh tế của chính Trung Quốc. Đối với Bắc Kinh, nếu không xảy ra chiến tranh, khủng hoảng hạt nhân Bắc Triều Tiên có thể là chất xúc tác tạo ra trật tự địa chính trị mới tại châu Á có lợi cho Trung Quốc. Do vậy, theo nhà phân tích Tôn Vân (Sun Yun), viện nghiên cứu Stimson Center, Hoa Kỳ : Washington khó có thể thuyết phục Bắc Kinh hợp tác trong hồ sơ Bắc Triều Tiên. Chính sách hiện đại hóa hải quân và tên lửa của Trung Quốc sẽ làm thay đổi tương quan lực lượng trong vùng và ngăn ngừa Mỹ tấn công Bắc Triều Tiên.
Về phần Hàn Quốc, cũng để giảm thiểu hiểm họa chiến tranh mà nạn nhân đầu tiên là dân chúng hai miền Nam Bắc, tổng thống Moon Jae In không ngừng nỗ lực hòa giải với Bình Nhưỡng bằng những thỏa thuận kinh tế và hợp tác công nghiệp và liên lạc ngoại giao.
-----------
Kim Jong Un gửi thư đề nghị thượng đỉnh lần 2 với Donald Trump
Tác giả: Anh Vũ Nguồn: RFI Ngày đăng: 2018-09-11


Tổng thống Mỹ Donald Trump (P) bắt tay lãnh đạo Bắc Triều Tiên, tại khách sạn Capella trên đảo Sentosa, Singapore, ngày 12/06/2018REUTERS/Jonathan Ernst/File Photo
Hôm qua, 10/09/2018, phát ngôn viên Nhà Trắng thông báo tổng thống Donald Trump đã nhận được một bức thư của lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un trong đó đề nghị một cuộc gặp thượng đỉnh lần thứ 2. Chính quyền Mỹ cho biết sẵn sàng cho cuộc gặp.
Bà Sarah Sanders nói nội dung bức thư « rất nồng nhiệt và tích cực », mục đích chủ yếu là đề xuất tổ chức một cuộc gặp thượng đỉnh mới với tổng thống Mỹ. Phát ngôn viên của tổng thống Mỹ tuyên bố Nhà Trắng sẵn sàng và đã bắt đầu chuẩn bị cho một cuộc gặp như vậy. Tuy nhiên bà không cho biết chi tiết về thời gian hay địa điểm cho cuộc gặp.
Theo phát ngôn viên Nhà Trắng, « bức thư này là một bằng chứng mới cho thấy những tiến bộ trong quan hệ » giữa hai nước. Khi ca ngợi những tiến triển đã đạt được trong tiến trình giải trừ hạt nhân, bà Sanders đánh giá chi tiết cuộc diễn binh không có tên lửa liên lục địa trong lễ kỷ niệm 70 năm thành lập Bắc Triều Tiên là một « biểu hiện thực tâm » của Bình Nhưỡng trong tiến trình giải trừ hạt nhân Bắc Triều Tiên.
Từ sau cuộc gặp thượng đỉnh lịch sử tại Singapore, Kim Jong Un đã có những động thái hòa dịu để chứng tỏ nỗ lực thực thi cam kết giải trừ hạt nhân cũng như cải thiện quan hệ với Mỹ. Washington và Bình Nhưỡng đã có những cuộc tiếp xúc thảo luận xung quanh hồ sơ giải trừ hạt nhân. Tuy nhiên cuối tháng 8 vừa rồi, lần đầu tiên Washington tỏ thái độ không hài lòng qua việc hủy chuyến đi của ngoại trưởng Mike Pompeo tới Bình Nhưỡng.
Trong khi đó, hai miền Nam-Bắc Triều Tiên đang chờ đợi một cách lạc quan cuộc gặp thượng đỉnh Kim Jong Un - Moon Jae In, lần đầu tiên tại Bình Nhưỡng từ ngày 18 đến 20/09.
Trong một cuộc điện đàm tuần trước, ông Donald Trump đã đề nghị ông Moon Jae In hành động như « trưởng đoàn đàm phán » giữa Washington và Bình Nhưỡng, theo phát ngôn viên phủ tổng thống Hàn Quốc.
Hôm nay, các đại diện Hàn Quốc và Mỹ có một cuộc họp nhằm thảo luận việc khởi động lại các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Bắc Triều Tiên.
---------
Bức thư ông Kim Jong Un gửi ông Trump “nồng ấm và tích cực”
Tác giả: Kiều Anh Nguồn: VOV Vn Ngày đăng: 2018-09-11
Bức thư “nồng ấm và tích cực” của nhà lãnh đạo Kim Jong Un gửi Tổng thống Mỹ Trump đã mở ra những cơ hội cho cả Mỹ, Hàn Quốc và Triều Tiên.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhận được một bức thư "rất ấm áp và tích cực" từ phía nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un với đề xuất về cuộc gặp Thượng đỉnh lần 2 và Nhà Trắng hiện đang sắp xếp lịch trình, người phát ngôn Nhà Trắng Sarah Sanders tuyên bố ngày 10/9.


Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un tại Hội nghị Thượng đỉnh ở Singapore ngày 12/6/2018. Ảnh: Reuters
Mỹ và Triều Tiên đang thảo luận về các chương trình hạt nhân của Triều Tiên từ cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo tại Singapore hồi tháng 6/2018 dù kết quả của Hội nghị Thượng đỉnh này bị chỉ trích do thiếu các chi tiết cụ thể về cách thức và khả năng ông Kim sẵn sàng từ bỏ vũ khí hạt nhân.
Thời gian cụ thể cho cuộc gặp Trump - Kim hiện vẫn chưa rõ. Tổng thống Moon Jae-in dự kiến sẽ tham dự Hội nghị Thượng đỉnh lần 3 với ông Kim Jong Un vào tuần tới tại Bình Nhưỡng, đồng thời chính phủ Hàn Quốc cũng đang nỗ lực để thúc đẩy Hội nghị Thượng đỉnh 3 bên Mỹ - Hàn - Triều với mục đích đạt được một tuyên bố chung kết thúc Chiến tranh Triều Tiên 1950 - 1953.
Cuộc chiến tranh giữa hai miền Triều Tiên khép lại bằng một thỏa thuận đình chiến chứ chưa đạt được một hiệp ước hòa bình, khiến lực lượng Liên Hợp Quốc do Mỹ đứng đầu, trong đó có Hàn Quốc về lý thuyết vẫn trong tình trạng chiến tranh với Triều Tiên.
Trong khi Hàn Quốc hy vọng vào một hiệp định chính thức kết thúc cuộc xung đột mà có thể sẽ được tiết lộ bên lề cuộc họp của Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc vào tháng 9 này, Giám đốc Văn phòng An ninh quốc gia của Phủ Tổng thống Hàn Quốc, ông Chung Eui-yong đã tuyên bố vào tuần trước, nếu không có sự chuẩn bị kỹ càng, các điều kiện cần thiết cho cuộc gặp 3 bên sẽ bị bỏ lỡ.
Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ John Bolton cũng nhận định rằng ông không cho rằng ông Kim Jong Un sẽ tham gia một cuộc gặp như vậy.
Tuy nhiên, những hy vọng về cuộc gặp này đã được "nhen nhóm" lại khi ông Trump tuyên bố với báo giới ngày 7/9 rằng một bức thư cá nhân của ông Kim đang được chuyển tới ông.
"Đó là một bức thư rất nồng ấm và tích cực", bà Sanders khẳng định ngày 10/9.
"Mục đính chủ yếu của bức thư là đề xuất yêu cầu về một cuộc gặp nữa với Tổng thống và chúng tôi đã và đang trong quá trình phối hợp về việc này", bà Sanders tuyên bố.
Bà cũng thông tin tới báo giới rằng bức thư cũng thể hiện “cam kết tiếp tục tập trung vào tiến trình phi hạt nhân hóa trên Bán đảo Triều Tiên" và nhận định cuộc diễu binh tại Bình Nhưỡng ngày 9/9 là "dấu hiệu tốt của sự tin cậy" khi quốc gia này không phô diễn bất kỳ loại tên lửa tầm xa nào.
…mở ra cánh cửa hy vọng cho cả 3 bên Mỹ - Hàn – Triều
Tại Hàn Quốc, các quan chức cũng dấy lên hy vọng rằng Hội nghị Thượng đỉnh liên Triều tuần tới có thể đem tới sự thay đổi trong các cuộc đàm phán về vấn đề hạt nhân sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hủy chuyến thăm tới Bình Nhưỡng của Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo do thiếu “tiến triển về giải trừ hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên”.
Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in sẽ đưa ra một số đề xuất với ông Kim về những giai đoạn trong tiến trình phi hạt nhân hóa và đảm bảo an ninh Mỹ cũng như tuyên bố chính thức kết thúc Chiến tranh Triều Tiên. Ông Moon sau đó có thể sẽ thảo luận về vấn đề này khi ông gặp Tổng thống Trump tại cuộc họp của Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York vào tháng 9 tới, các quan chức Hàn Quốc cho biết.
Ông Trump yêu cầu Tổng thống Moon phải hành động như một "bên đàm phán chính" giữa Washington và Bình Nhưỡng trong cuộc điện đàm vào tuần trước, người phát ngôn của Phủ Tổng thống Hàn Quốc thông tin tới báo giới.
"Để đạt được bước tiến trong cấp độ tiếp theo của tiến trình dỡ bỏ các loại vũ khí hạt nhân ở Triều Tiên, các nhà lãnh đạo Mỹ và Triều Tiên một lần nữa phải đưa ra những ý tưởng lớn và hành động mạnh mẽ", ông Moon tuyên bố trong cuộc họp chính phủ ngày 11/9.
Đại diện ngoại giao của Hàn Quốc và Mỹ cũng đã tổ chức một cuộc gặp ngày 11/9 với nỗ lực tái khởi động các cuộc đàm phán về vấn đề hạt nhân đang bị chững lại giữa Bình Nhưỡng và Washington.
Lee Do-hoon, một nhà đàm phán phía Hàn Quốc chia sẻ rằng ông và người đồng cấp Mỹ Stephen Biegun đã thảo luận về cách thức của tiến trình phi hạt nhân hóa cũng như việc thiết lập nền hòa bình trên Bán đảo Triều Tiên.
"Chúng ta đều rất coi trọng vấn đề này và trách nhiệm được đặt lên cả hai bên", ông Biegun khẳng định với ông Lee khi bắt đầu cuộc gặp.
"Nhưng chúng ta cũng có một cơ hội lớn được tạo nên bởi Tổng thống Trump, Tổng thống Moon và nhà lãnh đạo Kim. Chúng ta cần làm mọi thứ có thể để biến sự kiện này thành một cơ hội".
Harry Kazianis, giám đốc nghiên cứu về quốc phòng của Trung tâm Lợi ích Quốc gia tại Washington cho rằng Tổng thống Trump đã đúng khi tiếp tục cuộc gặp lần thứ 2 với nhà lãnh đạo Triều Tiên.
"Khi xem xét cam kết phi hạt nhân hóa của của ông Kim vào cuối nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump với việc Bình Nhưỡng không phô diễn các tên lửa đạn đạo tầm xa trong lễ kỷ niệm 70 năm Quốc khánh Triều Tiên, chúng ta hoàn toàn có lý do để lạc quan", chuyên gia này nhận định./.
Kiều Anh/VOV.VNTheo Reuters