Điều khoản gây tranh cãi trong NAFTA 2.0 "cô lập" Trung Quốc trên trường thương mại
Tác giả: HƯƠNG THẢO Nguồn: Kinh tế đô thị Ngày đăng: 2018-10-03
Một điều khoản trong hiệp định mới được cho là đã ngăn cản các thỏa thuận thương mại giữa Bắc Kinh với Ottawa và Mexico.


Hoạt động tại một bến cảng ở Thượng Hải giữa bối cảnh căng thẳng trong quan hệ thương mại Mỹ-Trung. Ảnh: Reuters
Theo các chuyên gia thương mại, những hy vọng về một hiệp định thương mại tự do với Canada hoặc Mexico của Trung Quốc hoàn toàn bị dập tắt khi thỏa thuận thương mại mới đây giữa Mỹ-Mexico-Canada (USMCA), hay còn được biết với cái tên NAFTA 2.0, không cho phép các nước thành viên ký kết thương mại với các nền kinh tế “phi thị trường”.
Quy định này nêu rõ rằng nếu một trong những đối tác của USMCA tham gia thỏa thuận thương mại tự do với một nước “phi thị trường” như Trung Quốc, những nước khác có thể rút khỏi USMCA trong 6 tháng và hình thành hiệp ước thương mại song phương của riêng họ.
Điều khoản này đã gây tranh cãi ở Canada khi được cho là phù hợp với nỗ lực của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm cô lập Trung Quốc về mặt kinh tế và ngăn chặn các doanh nghiệp Trung Quốc sử dụng Canada hoặc Mexico làm “cửa hậu” để đưa hàng miễn thuế vào Mỹ.
Derek Scissors, học giả Trung Quốc tại Viện Doanh nghiệp Mỹ ở Washington, nhận định: “Đối với cả Canada và Mexico, sẽ không có thỏa thuận nào với Trung Quốc đáng để đánh đổi một USMCA đã được phê chuẩn”.
Học giả này cũng dự báo sự cô lập Bắc Kinh trong hệ thống thương mại toàn cầu nếu những điều khoản tương tự được lặp lại trong các cuộc đàm phán khác của Mỹ với EU và Nhật Bản.
Khả năng này là có thể xảy ra, xuất phát từ mâu thuẫn thương mại giữa EU và Trung Quốc kể từ khi Bắc Kinh yêu cầu Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) công nhận nó là một "nền kinh tế thị trường", khiến phương Tây mất dần khả năng khống chế hàng hóa giá rẻ của Trung Quốc xâm nhập thị trường này.
-------
Mỹ - Canada đạt thỏa thuận cứu NAFTA vào phút chót
Kinhtedothi - Chỉ vài giờ trước thời hạn nửa đêm, Mỹ và Canada đã đồng ý ký kết thỏa thuận nhằm bảo toàn Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ sau hơn 1 năm đàm phán bế tắc.


Thủ tướng Canada Justin Trudeau và Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Washington và Ottawa đã đồng ý với một thỏa thuận cho phép tiếp cận thị trường sữa của Canada và giải quyết những lo ngại về thuế quan sau hơn một năm đàm phán không có tiến triển gì đáng kể, quan chức Mỹ và Canada nói với CNN vào cuối ngày Chủ nhật (30/9).
Các nhà đàm phán từ các nước thành viên NAFTA đã điện đàm trong tất cả các ngày cuối tuần với hy vọng giữ nguyên thỏa thuận 3 bên gồm Mỹ, Canada và Mexico.
Trước đó vào buổi tối, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã được báo cáo về các cuộc đàm phán gần như hoàn tất của Đại sứ Mỹ Robert Lighthizer và cố vấn Nhà Trắng Jared Kushner.
Hiệp ước mới dự kiến sẽ được ký kết bởi ông Trump và các đồng nhiệm ở Mexico và Canada, sau đó Quốc hội Mỹ sẽ có 60 ngày để xem xét và phê duyệt.
Trước các cuộc đàm phán cuối tuần, một số nhà lập pháp đã cảnh báo rằng tình hình có thể sẽ kết thúc bằng một thỏa thuận mà không có Canada.
Các cuộc đàm phán về một thỏa thuận mới đã được bắt đầu từ hơn một năm trước, sau khi ông Trump chỉ trích ký kết năm 1994 là "thỏa thuận tồi tệ nhất trong lịch sử".
Hồi tháng 8 năm nay, Mỹ và Mexico đã giải quyết được các vấn đề về sản xuất ô tô, tuy nhiên vẫn còn một số điểm phụ thuộc vào Canada khi ông Trump muốn Ottawa mở cửa thị trường sữa của mình cho nông dân Mỹ.
Canada và Mexico là hai trong số các đối tác thương mại lớn nhất của Washington, vì vậy một ký kết mà vắng mặt một trong số các quốc gia này có thể làm rối loạn cho các doanh nghiệp dựa vào nhập khẩu.
Phòng Thương mại Mỹ cũng cho biết sẽ "không thể chấp nhận việc Canada bị gạt qua lề thỏa thuận bởi đây là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Mỹ", trong đó xe cộ, máy móc, và các sản phẩm nông nghiệp chiếm phần lớn hàng hóa được giao dịch.
----------