G20: Vì sao Trump và Tập sẽ không đi tới thỏa thuận nào?
Tác giả: Karishma Vaswani Nguồn: BBC Ngày đăng: 2018-12-01


Chính quyền của ông Trump nói rằng Trung Quốc đã lợi dụng sự hào phóng của Hoa Kỳ và phải thay đổi điều đó.
Khi hai nhà lãnh đạo quyền lực nhất thế giới gặp nhau trong tuần này, cuộc chiến thương mại căng thẳng của họ là cơ sở để họ làm lành hoặc cách xa nhau hơn.
Donald Trump và Tập Cận Bình đã có một mối quan hệ gập ghềnh. Năm ngoái, Tổng thống Trump dường như là người xuống thang và Bắc Kinh ở thế "cửa trên". Tổng thống Trump thậm chí không đổ lỗi cho Trung Quốc gây ra thặng dư mậu dịch - nói rằng đó là lỗi của các chính quyền Mỹ trước đó.
Đổi lại, Trung Quốc cho biết sẽ làm giảm rào thâm nhập thị trường đối với một số ngành, và các nhà đầu tư trên khắp thế giới thở phào nhẹ nhõm.
Nhưng trong suốt năm 2018, mối quan hệ của họ rạn nứt nhanh chóng. Thuế quan trả đũa được nói trên twitter làm gia tăng một cuộc chiến thương mại đe dọa khả năng làm cho tất cả chúng ta nghèo đi.
Cuộc chiến thương mại sẽ là tâm điểm khi họ gặp nhau bên lề hội nghị thượng đỉnh G20 ở Argentina.
Trung Quốc muốn kiểm soát
Hoa Kỳ có mối quan ngại chính đáng về tiếp cận thị trường ở Trung Quốc, theo Viện Brookings. Nhưng thuế quan không phải lúc nào cũng là vấn đề.
Trên thực tế, Bắc Kinh đã giảm thuế và trong một số lĩnh vực, thuế suất còn thấp hơn các thị trường mới nổi khác.
Cái mà Trung Quốc cần phải thay đổi là làm sao chính phủ có thể giảm hạn chế sự tiếp cận của các công ty nước ngoài đối với người tiêu dùng.
Có những hạn chế trực tiếp đầu tư vào các lĩnh vực từ xe hơi, dịch vụ tài chính và viễn thông. Điều đó khiến các công ty nước ngoài khó đầu tư vào Trung Quốc, và họ khó bán hàng hóa cho khách hàng Trung Quốc mà không phải tham gia một dạng công ty liên doanh nào đó.
Đó là lúc mà các chủ đề chuyển giao công nghệ và các vấn đề sở hữu trí tuệ được đưa ra. Trung Quốc sẽ cần phải từ bỏ các quy định liên doanh của mình để xoa dịu Hoa Kỳ, và thật khó để nhìn thấy họ sẽ làm điều đó bởi điều mà Bắc Kinh khao khát nhất chính là kiểm soát.
Nếu Bắc Kinh cho phép các công ty nước ngoài đưa ra các điều kiện để đầu tư, về cơ bản nó sẽ thay đổi cách hoạt động của Trung Quốc. Trong một thời đại mà Chủ tịch Tập Cận Bình đã kiểm soát nhiều hơn đối với nền kinh tế, chứ không bớt kiểm soát, điều đó là rất khó xảy ra.
Mất mặt đến thế là cùng
Tổng thống Trump làm những việc mà Trung Quốc khó còn chỗ nào để giữ thể diện. Ông đã liên tục nói rằng ông sẽ áp thêm thuế quan với Bắc Kinh nếu họ không có hành động thỏa đáng, ngay cả khi việc áp thuế này có nguy cơ làm tổn hại tới các lá phiếu cử tri của chính ông.
Tại tất cả cuộc họp quốc tế lớn, Washington đã và đang nhắc nhở cộng đồng toàn cầu rằng Bắc Kinh có lỗi trong mối quan hệ này.
Phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh Apec gần đây, Phó Tổng thống Hoa Kỳ Mike Pence xúc phạm Sáng kiến Vành đai và Con đường - một phần quan trọng của chính sách kinh tế và nước ngoài của Trung Quốc - nói rằng sáng kiến này sẽ dẫn đến thực trạng các quốc gia chết trong nợ nần.
Ông cũng nói Hoa Kỳ đã cho đi nhiều hơn cái gọi là "vành đai thắt chặt hoặc đường một chiều". Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo cho biết các dự án của Trung Quốc thường trông vậy mà không phải vậy.
Và ngay cả trước thềm của cuộc họp G20, Larry Kudlow, giám đốc của Hội đồng Kinh tế Quốc gia Hoa Kỳ, đã chỉ ra rằng sẽ không có thỏa thuận nào trừ khi "các vấn đề về đánh cắp tài sản trí tuệ, chuyển giao công nghệ bắt buộc và thuế quan và hàng rào phi thuế quan" được giải quyết.
Đó kể như là mọi thứ đã giúp đưa nền kinh tế Trung Quốc đến được vị thế hôm nay. Trung Quốc sẽ không muốn có thỏa thuận nào mà lại không có gì bù lại.
Hơn cả một cuộc chiến thương mại
Quan hệ Mỹ-Trung là mối quan hệ chiến lược, kinh tế và chính trị quan trọng nhất của thời đại chúng ta. Trong nhiều thập niên, quan hệ đối tác này đã mang lại kết quả.


captionTổng thống Trump nói rằng ông có quan hệ cá nhân tuyệt vời với Chủ tịch Tập
Nhưng trong những năm gần đây - và đặc biệt kể từ khi Chủ tịch Tập lên nắm quyền - Trung Quốc đã tự khẳng định mình trên trường quốc tế. Đôi khi điều này là do khoảng trống do Hoa Kỳ bỏ bê tại châu Á do Washington phải bận rộn với cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và các vấn đề nội địa của họ.
Trung Quốc đã thế vào vai trò cứu tinh tài chính, và có một cảm giác oán giận chính đáng tại Bắc Kinh rằng họ không nhận được sự công nhận xứng đáng.
Nhưng sau đó Trung Quốc cũng đã khởi động Sáng kiến Vành đai Con đường - ban đầu được định ra như một cách để tạo thuận lợi cho thương mại và đầu tư, nhưng ngày càng được xem là chủ nghĩa thực dân kinh tế của Trung Quốc.
Hành động của Trung Quốc ở Biển Đông cũng khiến nhiều người ở Washington lo ngại về mục đích thực sự của Trung Quốc trong khu vực là gì.
Vì vậy, cuộc chiến thương mại giữa Washington và Bắc Kinh không chỉ đơn giản là về thương mại. Đó là một cách để chính quyền Trump cố gắng giữ cho Trung Quốc ngồi một chỗ, một nỗi sợ hãi mà nhiều người ở Bắc Kinh có, và đó là lý do tại sao hai bên khó có thể đạt được một thỏa thuận.
Và ngay cả khi Tổng thống Trump nói rằng ông có quan hệ cá nhân tuyệt vời với Chủ tịch Tập, chính quyền của ông nói rằng Trung Quốc đã lợi dụng sự hào phóng của Hoa Kỳ và phải thay đổi điều đó.
Vì vậy, đó là một bước tiến hai bước lùi. Trong bất kỳ đàm phán nào cả hai bên đều cần phải rời bàn thương lượng với cảm giác như họ đã đạt được điều gì đó, nếu không một thỏa thuận sẽ không thể tồn tại.
Đó là lý do tại sao rất nhiều người đang trông đợi vào ngày quan trọng nhất của thế giới, và tại sao gần như thượng đỉnh G20 sẽ không thể kết thúc với bất cứ điều gì ngoài một nụ hôn khách sáo, và có lẽ có cả lời tạm biệt lạnh lẽo và đắng lòng.
---------
Bữa tối Trump-Tập bên lề G20 kết thúc trong tiếng vỗ tay
Tác giả: Thanh Hiền Nguồn: Đại Kỷ Nguyên Ngày đăng: 2018-12-01


Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (trái) và Tổng thống Mỹ Donald Trump (thứ hai bên phải) tham dự bữa ăn tối sau hội nghị thượng đỉnh G20 tại Buenos Aires hôm thứ Bảy (1/12). (Ảnh: Reuters)
Cuộc hội đàm được mong đợi giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình diễn ra ngày 1/12 đã kết thúc với ấn tượng tốt.
Mặc dù chi tiết kết quả vẫn chưa được công bố nhưng bữa tối kết thúc bằng tiếng vỗ tay và cả hai bên đều tỏ ra hài lòng vào cuối buổi họp mặt. Cuộc thảo luận về căng thẳng leo thang giữa hai nền kinh tế Mỹ-Trung đã kéo dài hơn một giờ so với dự kiến, theo SCMP.
Trước khi ngồi vào bàn dùng bữa tối, Chủ tịch Trung Quốc đã nói với Tổng thống Trump rằng ông “rất vui” khi được gặp gỡ các đối tác Hoa Kỳ sau khi kết thúc Hội nghị thượng đỉnh G20, và ông nhận thấy dịp này là “cơ hội để trao đổi quan điểm”.
Ông Tập nói rằng hợp tác là lựa chọn tốt nhất cho cả hai. Và ông muốn tận dụng cơ hội tối nay để trao đổi với Tổng thống Trump về các vấn đề quan tâm chung và lập kế hoạch cho giai đoạn tiếp theo trong quan hệ Mỹ-Trung.
Bữa tối Trump-Tập và những trợ lý cấp cao hàng đầu được phục vụ với món thịt bò nướng và rượu vang đỏ Malbec từ nhà máy rượu vang Argentina Catena Zapata. Cuộc hội đàm hy vọng sẽ dẫn đến thỏa thuận ngừng chiến thương mại vốn đã kéo dài nhiều tháng qua.


Tổng thống Mỹ Donald Trump và các thành viên cấp cao Hoa Kỳ tham dự bữa tối với phái đoàn của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. (Ảnh: AP)
Ngay sau khi bữa tối kết thúc, Tổng thống Trump nói mối quan hệ với Chủ tịch Tập là “rất đặc biệt”. “Tôi nghĩ rằng đó sẽ là lý do chính để chúng ta có thể đi đến việc gì đó tốt cho cả Trung Quốc và Hoa Kỳ,” ông Trump nói.
Buổi họp kết thúc bằng một bức ảnh của tất cả thành viên tham dự nhằm nhấn mạnh sự gắn kết, tương phản với mâu thuẫn kể từ khi chiến tranh thương mại song phương bắt đầu.
Thanh Hiền