Author: Nguyễn Lý Tưởng Posted on: 2018-04-06


Giáo sư Nguyễn Lý Tưởng
Giáo sư Nguyễn Lý-Tưởng trả lời những câu hỏi của Mai Ly liên quan đến tình hình chinh trị, thời sự Hoa Kỳ và Việt Nam, v.v.
Mai Ly (01) : Trong thời gian vừa qua, nhiều tin tức liên quan đến tình hình chính trị, thời sự liên quan đến Bắc Hàn, Việt Nam và Hoa Kỳ, nhưng vì kẹt vào tuần lễ Phục Sinh nên hôm nay chúng tôi mới có dịp mời GS Nguyễn Lý-Tưởng trở lại với tình hình chính trị, thời sự "Những Vấn Đề Hôm Nay"...
Thưa Giáo Sư, hiện nay, dư luận đang chú ý đến tin Kim Jong Un (tức Kim Chánh Ân) lãnh tụ Cộng Sản Bắc Hàn lần đầu tiên đi qua Trung Cộng gặp Tập Cận Bình sau gần 8 năm lên lãnh đạo Bắc Hàn (Triều Tiên). Xin Giáo Sư cho thính giả của Đài biết diễn tiến vụ này như thế nào? Tại sao, trước khi gặp TT Hoa Kỳ, Kim Jong Un phải qua gặp Tập Cận Bình? Có phải Kim Chánh Ân qua Tàu để nhận chỉ thị hay không?
GS Nguyễn Lý-Tưởng: Xin nhắc lại vấn đề lịch sử liên quan đến Cộng Sản Bắc Hàn và ba đời họ Kim. Nếu xét về quá khứ thì Kim Nhật Thành là lãnh tụ đầu tiên của đảng Cộng Sản Triều Tiên (chúng ta thường gọi là Bắc Hàn) vốn được đào tạo từ Nga thời Staline... trở về hoạt động trong nước. Thời gian xảy ra chiến tranh thế giới lần thứ II (1939-1945), Liên Sô do Staline lãnh đạo đứng về phía Đồng Minh chống lại phe Phát-Xít (Đức, Ỳ, Nhật). Sau khi Mỹ ném hai trái bom nguyên tử xuống hai đảo Hiroshima và Nagazaki của Nhật, vua Nhật tuyên bố đầu hàng... Đảng Cộng Sản Triều Tiên với hậu thuẫn của Nga hoạt động mạnh ở trong nước (Triều Tiên).
Ở đây, tôi xin mở một dấu ngoặc để nói về một vị lãnh tụ của phe chống Cộng tài ba của Triều Tiên... Theo hiệp ước ký kết với Mỹ, sau khi quân Nhật đầu hàng, Nhật vẫn còn có nhiệm vụ duy trì an ninh trật tự tại các quốc gia mà Nhật chiếm đóng trước đây. Khi đoàn người Triều Tiên biểu tình ngang qua đồn lính Nhật, lính nổ súng và vị lãnh tụ phe quốc gia của Triều Tiên đã rủi ro trúng đạn chết. Vì thế phe quốc gia mất đi một lãnh tụ tài ba và cấp thời chưa có người thay thế. Câu chuyện tôi vừa kể được nhà văn người Mỹ là Pearl Buck viết lại trong sách của Bà. Bà đã sống tại Trung Hoa và Triều Tiên, mấy chục năm và đã viết nhiều sách nói về phong tục, văn hóa, lịch sử của Tàu và Hàn. Bà cũng đã được giải thưởng Nobel về văn chương.
Nhờ sự giúp đỡ của Nga, phe Cộng Sản đã từ phía Bắc tràn xuống. Phe quốc gia (không Cộng Sản) không đủ mạnh để ngăn chận làn sóng xâm lăng của Cộng Sản nên Mỹ nhảy vào giúp phe Quốc Gia, phản công đẩy lui quân Cộng Sản trở về phía Bắc... Liên Sô vừa trải qua trận chiến tranh với Đức nên sau 1945, kiệt quệ, không đủ sức giúp Kim Nhật Thành đương đầu với Mỹ. Năm 1949, Mao Trạch Đông thắng được Tưởng Giới Thạch ở lục địa Trung Hoa. Tưởng Giới Thạch kéo tàn quân khoảng 350.000 người chạy ra Đài Loan (trong số đó gồm sĩ quan, chuyên viên, trí thức trẻ và các nhà tư bản trung thành với Tưởng)...một số khác chạy qua Hồng Kông hay đến các nước khác như Hoa Kỳ chẳng hạn. Còn lại đa số là thành phần binh sĩ và dân sự của chính quyền Tưởng Giới Thạch phải đầu hàng Mao Trạch Đông. Nhờ đó, Mao Trạch Đông đã thu được một tài sản lớn trong đó có lương thực, khí giới và lính đầu hàng. Sẵn có trong tay cả triệu quân, năm 1950, Mao Trạch Đông nhảy vào chiến tranh Cao Ly, nói là giúp Kim Nhật Thành, nhưng thâm ý là nhân cơ hội để khống chế đảng Cộng Sản Triều Tiên và chia đôi giang sơn với Mỹ. Mao đã sử dụng chiến thuật biển người, hy sinh binh lính một cách dã man trước sức mạnh của hỏa lực Mỹ. Binh lính đó là hàng binh của Tưởng Giới Thạch. Mặc dù quân Mỹ thắng quân Trung Cộng và đuổi quân Cộng Sản lên phía Bắc sông Áp Lục...Nhưng chính sách của Mỹ do Bộ Ngoại Giao chủ trương là rút về vĩ tuyến 38, ký kết đình chiến với Cộng Sản Triều Tiên. Trong trận chiến tranh Triều Tiên, Liên Sô không đưa quân đến giúp phe Cộng Sản nhưng Trung Cộng đã tham chiến thực sự và máu của người Tàu đã đổ ra trên đất Triều Tiên. Cả thế giới đều thấy rõ Trung Cộng đánh nhau với Mỹ tại Triều Tiên, nhưng sau khi có được nửa nước rồi, Thái độ của Kim Nhật Thành luôn tỏ ra mình không phải là "ĐÀN EM" của Mao, họ Kim quyết tâm bảo vệ nền đôc lập của mình, vẫn ngữa tay ra nhận sự giúp đỡ của Mao, nhưng vẫn liên lạc mật thiết với Staline (Cộng Sản Nga)...
Sau năm 1990, Liên Sô và CS Đông Âu sụp đổ, Nga phải mất khoảng 10 năm để giải quyết tình trạng thiếu thực phẩm và kinh tế kiệt quệ vì chạy đua vũ trang với Mỹ. Trong lúc đó, Trung Cộng bắt tay với Mỹ nên đã tiến bộ về kinh tế, trở nên giàu hơn Nga... Lợi dung tình thế lúc đó, Trung Cộng ra sức giúp Bắc Hàn mục dích thay thế vai trò của Nga. Bắc Hàn môt mặt vẫn nhận sự giúp đỡ của Trung Cộng, nhưng mặt khác vẫn đề phòng, không cho Trung Cộng xâm nhập và gây ảnh hưởng vì sợ mất chủ quyền, mất độc lập... Nói lên nhận xét này để biết các vị lãnh tụ họ Kim từ Kim Nhật Thành đến Kim Chánh Nhật và bây giờ là Kim Chánh Ân, luôn chứng tỏ mình không phải là đàn em, là tay sai của Trung Cộng mà tự xem là ngang hàng, là đồng minh với Trung Cộng mà thôi. Cho nên nói rằng Kim Chánh Ân đi qua Tàu để nhận chỉ thị trước khi gặp TT Hoa Kỳ Donald Trump có lẽ không được chính xác.
Mai Ly (02): Thưa Giáo Sư, dư luận cho rằng chuyện Kim Chánh Ân qua Tàu lần này là điều bất ngờ, không ai đoán trước được. Như vậy, CIA của Mỹ và Tình Báo Quốc Phòng (CID) của Mỹ có biết trước chuyện này không?
GS Nguyễn Lý-Tưởng: Tại Bình Nhưỡng có một chiếc tàu bọc thép, trước đây Kim Nhật Thành rồi Kim Chánh Nhật đã sử dụng để qua thăm Trung Cộng (từ thời Mao Trạch Đông...) Nhưng từ khi Kim Chánh Ân là cháu nội Kim Nhật Thành, lên lãnh đạo Bắc Hàn thì đã gần 8 năm rồi, chiếc xe lửa này không được sử dụng, có nghĩa là Kim Chánh Ân chưa lần nào qua Tàu.
Sau khi Kim Chánh Ân qua Tàu trở về, đến Bình Nhưỡng rồi (nghĩa là sau khi gặp Tập Cận Bình 4-5 ngày) thì Trung Cộng mới chính thức loan báo cho Hoa Kỳ biết sự kiện này.
Mai Ly (03): Thưa Giáo Sư, như vậy phải chăng TT Donald Trump biết được chuyện này là qua Tập Cận Bình chứ không phải qua CIA, CID và qua mọi kỹ thuật tình báo siêu đẳng của Hoa Kỳ?
GS Nguyễn Lý-Tưởng: Không phải qua Tập Cận Bình mà TT Donald Trump biết được chuyện Kim Chánh Ân qua Tàu... Trước đó, ngay khi xe lửa bọc thép mới chuyển bánh thì Tình báo Nhật đã chú ý và đặt vấn đề "có một phái đoàn cao cấp của Bắc Hàn qua Tàu" nhưng Nhật chưa biết đích xác nhân vật quan trọng của Bắc Hàn đi trong chuyến này là ai? Lúc đầu không ai nghĩ rằng chính Kim Chánh Ân đích thân ra khỏi nước để đi gặp Tập Cận Bình. Lý do từ ngày lên lãnh đạo Bắc Hàn đến nay, gần 8 năm mà Kim Chánh Ân chưa lần nào qua thăm Bắc Kinh. Ngoài ra, Kim Chánh Ân đã ra tay thanh toán những nhận vật được xem là thân Bắc Kinh trong nội bộ đảng Cộng Sản Triều Tiên. Gần đây nhất, là vụ giết Kim Chánh Nam (anh em cùng cha khác mẹ với Kim Chánh Ân). Anh này đã trốn qua Tàu, thay tên đổi họ, và được dư luận cho rằng đó là lá bài của Trung Cộng trong tương lai sẽ đưa về thay thế Kim Jong Un... Tất nhiên là Nhật đã thông báo cho Tổng Thống Mỹ và cả Mỹ lẫn Nhật đều theo dõi...
Mai Ly (04): Thưa Giáo Sư, xin nhắc lại câu hỏi trước, Giáo sư chưa trả lời: Tại sao trước khi gặp TT Donald Trump, Kim Chánh Ân phải đi gặp Tập Cận Bình?
GS Nguyễn Lý-Tưởng: Trải qua mấy đời Tổng Thống Hoa Kỳ cũng như Tổng Thống Nam Hàn trước đây, đã mất công cho giải pháp hòa giải gữa Nam-Bắc Hàn, nhưng mỗi lần hai bên gặp nhau thì Bắc Hàn đều đặt điều kiện, đòi hỏi quyền lợi, cụ thể là viện trợ lương thực để cứu đói dân Bắc Hàn,v.v. nhưng cuối cùng cũng chẳng đi đến đâu!
Chủ trương của Kim Nhật Thành, ông nội của Kim Chánh Ân hiện nay, là phải làm sao có được vũ khí nguyên tử thì lúc đó mới giữ được độc lập cho đất nước của mình. Có bom nguyên tử, có hỏa tiễn tầm xa thì mới yên tâm là Mỹ hay bất cứ quốc gia nào cũng không dám động đến Bắc Hàn. Từ 1960 trở đi, trong khi Trung Cộng có bom nguyên tử thì Bắc Hàn cũng theo gương Trung Cộng cố làm sao cho có bom nguyên tử.
Đối với Trung Cộng cũng như đối với Nga là hai nước có biên giới sát với Bắc Triều Tiên, đó là vùng trái độn để Nga và Trung Cộng thông thương ra thế giới bên ngoài và ngăn cản được sự khống chế của Mỹ. Do đó mà cả Tàu lẫn Nga đều giúp cho Bắc Hàn có vũ khí hạt nhân. Nhưng khi có được vũ khí hạt nhân rồi thì Bắc Hàn tự xem mình cũng ngang hàng với Nga, Tàu và các nước khác.
Khi thấy Ấn Độ tiến lên hàng cường quốc, có vũ khí hạt nhân, có hỏa tiễn tầm xa, v.v. mà thế giới chấp nhận, không bắt buộc Ấn Độ phải ngưng phát triển các lò năng lượng nguyên tử thì Bắc Hàn cũng phải đòi hỏi cho mình được thế giới công nhận là một cường quốc nguyên tử. Nhưng khi có bom nguyên tử, có hỏa tiễn... thì vị trí của Bắc Hàn, lại là mối đe dọa đối với các nước láng giếng là Nhật Bản và Nam Hàn và cũng đe dọa đến các lực lượng của Mỹ bảo vệ Bắc Hàn. Vì thế, con đường thương thảo để Bắc Hàn ngưng phát triển vũ khí nguyên tử qua các đời Tổng Thống Mỹ trước đây đã không thành công.
Bắc Hàn càng ngày càng ngang ngược, những lời tuyên bố của Kim Chánh Ân được xem như là thách thức Hoa Kỳ và cũng được xem như là "tuyên chiến với Hoa Kỳ". Từ khi TT Donald Trump lên lãnh đạo Hoa Kỳ thì chính sách đối với Bắc Hàn của Mỹ hoàn toàn thay đổi. Mỹ chủ trương làm mạnh, nói chuyện bằng sức mạnh và điều kiện tiên quyết của TT Donald Trump đưa ra là Bắc Hàn phải giải thể các lò sản xuất hạt nhân. Tại Liên Hiệp Quốc, Đại Sứ của Hoa Kỳ đã lên tiếng đòi hỏi Liên Hiệp Quốc phải trừng phạt Bắc Hàn. Trung Cộng và Nga cũng phải chấp hành quyêt định của Liên Hiệp Quốc mà nội dung quyết định đó là do Mỹ đưa ra.
Tổng Thống Trump chơi một đòn là níu áo Tập Cận Bình, ông cho rằng Bắc Hàn là đàn em của Trung Cộng nên bắt buộc Tập Cận Bình phải giúp Mỹ giải quyết vụ Bắc Hàn. Nhưng trên thực tế, Kim Chánh Ân không nghe lời Tập Cận Bình. Trung Cộng được xem như là cường quốc số hai sau Nga và Mỹ, bây giờ không lẽ phải nói thật với Trump là "tôi không phải là dàn anh của nó" vì "tôi nói mà nó không nghe" như vây thì "quá mất mặt với cả thế giới"... Do đó, việc Kim Chánh Ân qua Tàu lần này làm cho Tập Cận Bình khỏi xấu hổ với thiên hạ... Kim Chánh Ân được Trung Cộng đón tiếp không phải với tư cách là "đàn em" mà là "đồng minh", ngang hàng nhau để nói chuyện.
Không ai biết hai bên đã nói với nhau những điều gì, nhưng hình ảnh được công bố cho cả thế giới biết là như vậy (nghĩa là thành công tốt đẹp). Và thế là Tập Cận Bình lại được dịp "nói" với Trump... Muốn nói gì thì nói... Và Kim Chánh Ân trong tương lai sẽ đi gặp Trump, họ Kim sẽ đặt điều kiện... xem như anh ta không cô đơn, và đã có đồng minh là Nga, Tàu... Kim Chánh Ân lên lãnh đạo Bắc Hàn khi mới 28 tuổi, quá trẻ, nhưng không ai dám coi thường anh ta, vì những nước cờ anh ta đi, không phải tầm thường, chứng tỏ anh ta có cả một bộ tham mưu đầy kinh nghiệm của nhiều thế hệ trước để lại.
Mai Ly (05): Thưa Giáo Sư, kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2018, Kim Chánh Ân đã xuất hiện với phong cách mới, không ăn mặc kiểu lãnh tụ như Mao Trạch Đông, mà mặc Âu phục, thắt cà vạt xuất hiện trên TV để chúc Tết... Tiếp theo là tuyên bố sẽ cho phái đoàn lực sĩ Bắc Hàn tham gia Thế Vận Hội, rồi tiến thêm bước nữa là phái đoàn Nam- Bắc Hàn gặp nhau để nói chuyện "hòa giải", rồi lại nhờ Nam Hàn chuyển đề nghị cho TT Hoa Kỳ Donald Trump "sẽ có cuộc gặp gỡ giữa Donald Trump và Kim Jong Un"... Ai cũng thấy rõ, họ Kim xoay xở như chong chóng... Theo Giáo Sư, như vậy là Donald Trump đã trúng kế Kim Jong Un hay ngược lại Kim Jong Un đã trúng kế của Trump ?
GS Nguyễn Lý-Tưởng: Chỉ trong vòng hơn 3 tháng, kể từ đầu năm 2018 đến nay mà tình hình Bắc Hàn - Nam Hàn thay đổi rất nhanh. Nếu có ai nói là "trúng kế" thì đó là trúng kế của Trump thì mới hợp lý. Vì cách nay gần cả năm, TT Donald Trump đã lên tiếng mời Kim Jong Un đến thăm thủ đô Hoa Kỳ... Trong khi hai bên đang căng thẳng thì ông Trump đã lên tiếng mời trước. Nhưng Kim Jong Un không trả lời mà lại tiếp tục chơi trội bằng cách thử hỏa tiễn lần này rồi đến lần khác, rồi còn tuyên bố sẽ tiêu diệt nước Mỹ với hỏa tiễn tầm xa... Nhưng Donald Trump không phải là tay vừa, Kim hăm dọa một thì Trump hăm dọa mười, lại còn cho mấy chiếc hàng không mẫu hạm kéo đến vùng biển Triều Tiên, rồi tập trận liên tục... lại còn kéo cả đồng minh như Anh, Úc, Ấn, Nhật vào... đặc biệt là lợi dụng lúc Nam Hàn có vụ truất phế Tổng Thống Phác Cảnh Huệ, bầu cử Tổng Thống mới... Mỹ cho đặt giàn hỏa tiễn THAAD gọi là để bảo vệ Nam Hàn và các căn cứ Mỹ trong vùng... Điều này khiến cho cả Trung Cộng lẫn Nga cũng phải giật mình vì THAAD có thể kiểm soát xa đến 3000 cây số (theo báo chí Trung Cộng) nhưng Mỹ nói chỉ 300 cây số chung quanh thủ đô Seoul của Nam Hàn mà thôi. Tình hình căng thẳng cho đến nổi có lúc người ta tưởng chiến tranh nguyên tử sẽ xảy ra giữa Mỹ và Bắc Hàn và sẽ châm ngòi cho thế giới chiến tranh lần thứ ba mà lúc đó cả nhân loại sẽ bị hủy diệt... Như vậy là Kim Chánh Ân trúng kế của Donald Trump rồi... Vì họ Kim đã "hạ hỏa" đã dịu giọng trước.
Chỉ trong vòng mấy tuần, TT Donald Trump đã thay đổi một số nhân sự quan trong trong Chính Phủ. Quan trọng nhất là Bộ Trưởng Ngoại Giao Rex Tillerson, người được xem là bộ mặt danh giá của CP Trump nhưng lại có chủ trương mềm dẻo không thích hợp với chủ trương cứng rắn của Trump. Tân Bộ Trưởng Ngoại giao là ông Mike Pompeo, đương kim Giám Đốc CIA, vốn là sĩ quan tốt nghiệp trường West Point, là kỹ sư, luật sư, nhà kinh doanh rồi Dân Biểu Quốc Hội Liên Bang và Chủ Tịch Ủy Ban Tình Báo Hạ Viện, là người am hiểu tình hình và có chủ trương đường lối cứng rắn rất hợp với TT Donald Trump. Tiếp đến là Cô Vấn Hội Đồng An Ninh Quốc Gia (Tướng Mac Master) cũng bị thay cấp thời. Người được mời là ông John Bolton, cựu Đại Sứ Hoa Kỳ tại Liên Hiệp Quốc, được xem là người có lập trường đối ngoại "diều hâu", ủng hộ chủ trương tấn công phủ đầu Bắc Hàn, ủng hộ Tấn công Iran và phải thay đổi chế độ tại Iran, chê tổ chức Liên Hiệp Quốc đã không làm được gì mà còn bị lợi dụng...... Ngoài ra còn có Bộ Trương Quốc Phòng James Mattis, một người văn võ kiêm toàn, một nhà quân sự, nhà chiến lược. Riêng vị Tư Lệnh Thái Bình Dương là một vị tướng tài ba và cứng rắn. Ông tuyên bố "Kim Jong Un đã nói 'sẽ tiêu diệt nước Mỹ bằng hỏa tiễn tầm xa'... thì Hoa Kỳ xem như đó là lời 'Tuyên chiến' của Bắc Hàn"... và ông sẵn sáng hành động khi có lệnh của Tống Thống Hoa Kỳ thì 15 phút sau ông sẽ tấn công Bắc Hàn liền...
Mai Ly (06): Thưa Giáo sư, vừa rồi có tin Thủ Tướng Nhật Shinto Abe sẽ đi gặp TT Trump trước khi ông Trump sẽ gặp Kim Chánh Nhật. Xin Giáo Sư cho biết vai trò của Nhật trong vấn đề Bắc Hàn hiện nay sẽ như thế nào?
GS Nguyễn Lý-Tưởng: Trong vòng 150 năm qua, nước Nhật luôn xem Triều Tiên là vị trí chiến lược. Từ 1868, Minh Trị Thiên Hoàng duy tân, chừng 30 năm sau, Hải quân Nhật chiến thắng Hải quân Nga (1904-1905), lần đầu tiên một nước Á Châu, da vàng đã thắng một cường quôc Âu Châu da trắng. Chỉ trong vòng chưa đầy 10 năm sau đó, Nhật đã chiếm và cai trị bán đào Triều Tiên, rồi dùng Triều Tiên làm bàn đạp chiếm Mãn Châu và tiến quân vào đất Trung Hoa, khống chế toàn vùng Đông Nam Á... cho đến 1945 thì đầu hàng Mỹ...
Sau năm 1945, Nhật thay đổi chính sách, chuyển qua chế độ dân chủ, trở thành đồng minh của Mỹ. Chỉ trong vòng 5 năm, khoảng 1950, Nhật đã trở thành cường quốc kinh tế thứ nhì, thứ ba ngang hàng với Tây Đức, sau Hoa Kỳ... Nhìn lại lịch sử, chúng ta biết Nhật luôn xem Triều Tiên là vị trí chiến lược. Hiện nay Nhật, Đài Loan, Nam Hàn đều là đồng minh của Mỹ. Vừa rồi Bắc Hàn bắn hỏa tiễn bay qua trên bầu trời của Nhật làm cho Nhật phải có kế hoạch phòng thủ đối với Triều Tiên cũng như Nga, Tàu... Trong ván cờ Bắc Hàn hiện nay, Mỹ đã nhờ Trung Cộng, và tuyên bố nếu Tập không giúp được gì thì Mỹ sẽ có cách giải quyết với Bắc Hàn, không cần Trung Cộng. Xem như Trung Cộng chỉ đứng ngoài nhìn vào. Nhật vốn là đồng minh của Mỹ, những gì có liên quan đến Mỹ thì cũng có liên quan đến Nhật và ngược lại. Sau 1945, Mỹ hứa bảo vệ an ninh cho Nhật. Hiện nay, Nhật đang có kế hoạch nói chuyện tay đôi với Bắc Hàn. Việc Thủ Tướng Nhật sẽ đi gặp TT Hoa Kỳ trước khi Trump gặp Kim Chánh Ân là chuyện phải đến, chuyện phải xảy ra... Bắc Hàn đã gây cho Nhật nhiều thiệt hại, đã bắt cóc 13 người Nhật làm con tin, hiện giờ không biết tính mạng của những người này ra sao ?
Riêng Nam Hàn, ở trong liên minh với Mỹ, mặc dù đối lập với Bắc Hàn nhưng Nam Hàn vẫn giao thiệp buôn bán với Trung Cộng.. Đồi với Việt Nam thì ngay sau khi VN thống nhất vào năm 1975, Nam Hàn là nước đầu tư buôn bán với Việt Nam mạnh nhất và đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế thương mại của VN hiện nay.
Mai Ly (07): Thưa Giáo Sư, chúng ta đã dành hơn một nửa thời gian của chương trình này để nói về Bắc Hàn, bây giờ xin trở lại tình hình nội bộ Hoa Kỳ... Vừa rồi Tổng Thống Donald Trump đưa ra các biện pháp nhằm giảm bớt sự chênh lệch trong cán cân thương mại với Trung Cộng. Nhiều người lo sợ sẽ có cuộc chiến tranh thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Cộng, sẽ ảnh hưởng đến không những giữa nhân dân hai nước mà còn ảnh hưởng đến cả thế giới. Xin Giáo Sư cho biết nhận định của Giáo Sư về vấn đế này như thế nào?
GS Nguyễn Lý-Tưởng: Đây là một vấn đề rất khó trả lời, phải có trình độ hiểu biết về chuyên môn mới hiểu được. Nhưng xin lưu ý một điều: không phải bằng lý luận mà phải chờ kết quả thực tế sau một thời gian áp dụng chính sách.... Trải qua ba bốn đời Tổng Thống trước ông Trump, Mỹ đã mở ra cánh cửa ưu đãi dành cho Trung Cộng và Trung Cộng liến chớp lấy thời cơ đó để xâm nhập vào Hoa Kỳ và sử dụng moi thủ đoạn gian xảo, lưu manh kiểu con buôn người Tàu, kết quả là hiện nay, cán cân thương mãi giữa Mỹ và Trung Cộng quá chênh lệnh. Trung Cộng trở thành chủ nợ và Mỹ trở thành con nợ. Riêng hai năm 2016 và 2017, mỗi năm Trung Cộng đem về được 360, 370 triệu dollars. Tất nhiên sự thiệt thòi nghiêng về phía Mỹ. Mấy lần gặp Tập Cận Bình, TT Donald Trump đã kêu gọi Tập phải làm sao để thăng bằng cán cân thương mại quá thiệt thòi cho Mỹ và Trump đề nghị làm sao rút lại chỉ còn chênh lệch khoảng 100 tỷ mà thôi. Nhưng phía Trung Cộng vẫn không chịu. Tháng 10 năm 2017 tại APEC Đà nẵng, TT Donald Trump đã công khai lên án Trung Cộng gay gắt. Ông cho rằng Trung Cộng là nước không tôn trọng luật lệ quốc tế, ăn cắp kỹ thuật, buôn lậu, làm hàng giả, hàng nhái lại của Mỹ... Gần đây, Hoa Kỳ đã cho một phái đoàn chuyên viên 12 người qua Bắc Kinh nói chuyện về thương mại. Nhưng cũng không có kết quả gì. Khỏang cuối tháng 3/2018, TT Donald Trump ra lệnh cho đoàn chuyên viên này trở về Hoa Kỳ và không thèm nói chuyện với Trung Cộng nữa. Rồi Trump đưa ra chủ trương đánh thuế lên hàng hóa Trung Cộng khoảng 60 tỷ dollars. Phía Trung Công luôn kêu gọi Trump bình tĩnh và kêu gọi tiếp tục thương lượng. Ngoài tăng thuế áp dụng cho sắt, thép, nhôm của Trung Cộng nhập cảng vào Mỹ, TT Trump còn đưa ra trên 100 loại hàng hóa khác phải bị áp thuế cao... Trung Cộng cũng có phản ứng lại, bằng cách dọa đánh thuế hàng nhập từ Mỹ khoảng 3 tỷ mỹ kim... và sẽ còn đưa thêm vào danh mục hàng trăm món hàng khác của Mỹ... Dư luận trong giới chuyên viên về kinh tế, tài chánh của Mỹ khuyên TT Mỹ nên dè dặt vì sợ sẽ xảy ra một cuộc chiến tranh thương mãi có hại cho không những Trung Cộng và Hoa Kỳ mà con ảnh hưởng đến cả thế giới nữa. Nhưng lý thuyết là một việc mà thưc tế lại là một việc khác. TT Trump vốn là người có kinh nghiệm về chuyện làm ăn, có kinh nghiệm về cách làm giàu. Ông rất tâm đắc với cuốn sách "Dead by China" (chết về tay Trung Quốc) và tác giả của sách này đã được TT mời vào Nội Các, giữ chức vụ Bộ Trưởng Tài Chánh... Tôi tin rằng ông Trump hiện đang có các chuyên viên giỏi cộng tác. Ngày vụ ban hành luật cải cách thuế cuối năm 2017, phe đối lập chỉ trích cho rằng giảm thuế thì Ngân Sách sẽ thiếu hụt... Nhưng thực tế cho thấy, sau khi luật cải cách thuế được ban hành thì thị trường chứng khoan lên, 80% dân nghèo được nhờ và Ngân Khố lại thu vào được hàng trăm tỷ Mỹ kim... Nói tom lại, chúng ta nên tin tưởng vào chính sách của TT Trump và nên tiếp tục theo dõi...
Mai Ly (08): Thưa Giáo Sư, trong lúc TT Donald Trump đang thực hiện những chương trình cải cách lớn nhằm phục hồi địa vị của nước Mỹ về sức mạnh quân sự cũng như kinh tế, người dân đã thấy rõ kết quả như thế nào? Tại sao phe đối lập là Đảng Dân Chủ trong Quốc Hội và Truyền Thông Dân Chủ (thường gọi là Media Liberals) ở bên ngoài vẫn tiếp tục đắnh phá ông Trump không nương tay. Họ moi móc những chuyện xa xưa cách nay hơn 10 năm, khi ông Trump chưa lên lãnh đạo nước Mỹ... làm như vậy với mục đích gì? làm như vậy có ich lợi gì nước Mỹ, cho xã hội Mỹ và người dân Mỹ hay không?
GS Nguyễn Lý-Tưởng: Chủ trương đánh phá của phe Dân Chủ đối lập trong Quốc Hội cũng như Truyền Thông Liberals (thường gọi là Truyền Thông Thiên Tả...) bất cứ điều gì ông Trump đưa ra họ đều chống đối... Thái độ đó là thiếu tinh thần xây dựng, thiếu tinh thần trách nhiệm... Họ cay cú vì trong thời gian vận đồng bầu cử năm 2016, họ đánh phá Trump dữ dội và tin chắc chắn Hillary được "Siêu Quyền Lực" và Hội Tam Điểm (Franc Mason) ủng hộ đồng thời được Truyền Thông ủng hộ thì sẽ đắc cử... Nhưng kết quả, Donald Trump đắc cử mà không cần chi phí lớn như Hillary, cũng không cần mua chuộc giới Truyền Thông như Hillary... Họ nhận thấy những điều ông Trump chủ trương đều là "nghich lý" trái ngược với sách vở, lý thuyết, chuyên môn đã được giảng dạy tại Đại Học... Mặc dù đã thất bại không thể chối cãi được nhưng họ vẫn áp dụng chiến thuật này để chuẩn bị cho tương lai trong cuộc bầu cử vào mùa Thu năm 2018 và 2020 sắp tới... Họ không phủ nhận được các thành quả mà Trump đạt được trong một năm qua nhưng họ vẫn cố moi móc đời tư, những chuyện xảy ra hàng chục năm trước khi ông Trump ứng cử TT... Những chuyện đó không liên quan gì tới chủ trương chính sách và những thành quả mà ông Trump đang đem về cho nước Mỹ và dân Mỹ. Chuyện quá khứ của một người đàn ông, ngay cả khi người đàn ông đó là Dân Biểu, Nghị Sĩ, Thống Đốc, Tổng Thống, v.v. thì chắc chắn nhiều người cũng có chứ không riêng gì một Donald Trump. Thiếu gì chuyện vi phạm luật pháp mà vợ chồng Clinton hay Obama gần đây thôi đã nhúng tay vào, ai cũng biết, mà Truyền Thông Liberals và Phe Dân Chủ không đặt vấn đề... Truyền Thông nước Mỹ vẫn tiếp tục đi theo con đường đó và nhất là các radio, TV, bao chí tiếng Việt của chúng ta vẫn tiếp tục chạy theo con đường đó thì chỉ có làm hại cho nước Mỹ chứ không phải là để thực thi quyền tự do dân chủ cho dân.
Mai Ly (09): Xin trở lại tình hình Biển Đông, đã hai lần Trung Cộng ngăn cản và hăm dọa không cho Việt Nam để cho công ty Repsol của Tây Ba Nha thực hiện việc thăm dò dầu khí tại lô 136.3... trong vùng biển thuộc chủ quyền Việt Nam... và Việt Nam đã chịu nhượng bộ "yêu cầu công ty Repsol tạm ngưng hoạt động..." Thưa Giáo Sư, mỗi lần ra lệnh ngưng là phải bồi thường cho phía Repsol... Xin Giáo Sư cho biết nhận định của Giáo Sư về sự kiện này?
GS Nguyễn Lý-Tưởng: Nhiều người thất vọng vì thấy tình trạng này đã xảy ra hai lần rồi....mỗi lần ra lệnh cho công ty Repsol ngưng hoạt động thăm dò... đều phải bồi thường hàng trăm triệu dollars... Điều đó chứng tỏ, Việt Nam chưa dám đương đầu với Trung Cộng trong cuộc tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông. (1) Việt Nam chưa chuẩn bị xong mọi kế hoạch tự vệ và chưa tin vào phía Đồng Minh (tức là phe đối đầu với Trung Cộng tức phe Mỹ và Đồng Minh của Mỹ)...(2) Trong hiện tại thì Mỹ và phe đồng minh của Mỹ tỏ ra cương quyết đối đầu với Trung Cộng, nhưng trong tương lai, một khi Mỹ thay đổi chính sách thì Việt Nam biết dựa vào ai để tồn tại. Kinh nghiệm trước mắt: Mỹ hô hào chống Cộng nhưng lại bỏ rơi Miền Nam VN (tức VNCH) để bắt tay với Trung Cộng. Những vị lãnh đạo của VN, Nam Hàn, Philippines, Indonesia... hợp tác với Mỹ nhưng tại sao lại bị Mỹ tổ chức lật đổ (như Lý Thừa Vãn, Ngô Đình Diệm, v.v...) (3). Từ khi TT Donald Trump lên lãnh đạo nước Mỹ với chính sách mới cứng rắn hơn đối với Trung Cộng khác với Clinton, Bush con và Obama... Việt Nam có vẻ nghiêng về phía Mỹ... Hơn một năm qua, Hoa Kỳ đã cố gắng lôi kéo VN vào trong liên minh của Mỹ (gồm 4 nước lớn là Mỹ, Úc, Ấn, Nhật)... Mỹ cũng vận động các nước đồng minh đó giúp Việt Nam để cho Việt Nam thêm tin tưởng... Nhưng Việt Nam vẫn "lo sợ"... và thái độ của Việt Nam là "chưa dám dấn thân" có nghĩa là "đang trong thời kỳ chuẩn bị"...
Mai Ly (10): Vừa rồi Trung Cộng cho hạm đội nhiều tàu chiến hộ tống tàu sân bay Liêu Ninh đi về phía Nam (trong vùng Biển Đông)... có ý uy hiếp Việt Nam và các nước trong vùng... Trước biến cố đó, phía Mỹ đã có thái độ gì ?
GS Nguyễn Lý-Tưởng: Trong những lần trước đây, cũng trên đài này, chúng tôi đã nói đến lập trường của Mỹ về Biển Đông qua lời tuyên bố của Bộ Trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ (Tướng James Mattis), tuyên bố của Tư Lệnh Mỹ tại Thái Bình Dương, tuyên bố của Bộ Ngoại Giao Mỹ, tuyên bố của Tổng Thống Mỹ, v.v. để xác định thái độ của Mỹ trên Biển Đông... Mấy tháng gần đây, Mỹ cho các tàu chiến có trang bị vũ khí nguyên tử, loại tối tân nhất và các hàng không mẫu hạm ra vào trong khu vực các đảo thuộc Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam mà Trung Cộng chiếm bất hợp pháp và xây dựng căn cứ quân sự, phi trường, đặt hỏa tiễn, v.v. Tàu của Mỹ đi vòng quanh các đảo này, áp sát 12 hải lý và tuyên bố là để bảo vệ hàng không và hàng hải quốc tế trên Biên Đông... Các cuộc tập trận thường xuyên của Mỹ và đồng minh cũng diễn ra thường xuyên. Trung Cộng chỉ lên tiếng phản đối chứ chưa dám nổ súng. Nếu so sánh sức mạnh của hải quân Trung Cộng và hải quân Mỹ thì ai cũng biết Trung Cộng không thể nào ngang hàng với Mỹ được. Ngoài ra, cũng chưa có nước nào trên thế giới so sánh được với Mỹ. Việc Trung Cộng điều động Tàu Liêu Ninh và đoàn hộ tống 40 chiếc tàu chiến đi về phía Nam chỉ là uy hiếp Việt Nam và các nước trong khu vực Biển Bông mà thôi. Vấn đề là Việt Nam có sợ Trung Cộng hay không (hay chỉ là đóng kịch) để có thời gian chuẩn bị và khi cần thì sẽ có phản ứng.
Mai Ly (11): Trung Cộng cho Tàu chiến đi vào vùng biển của Đài Loan và tuyên bố "Đài Loan là một tỉnh của Trung Cộng"... Trước thái độ của Trung Cộng như vậy, Mỹ đã đối phó như thế nào? Trên thực tế hiện nay Đài Loan là một tỉnh của Trung Cộng hay là một quốc gia có chủ quyền?
GS Nguyễn Lý-Tưởng: Trên thế giới, có nhiều quốc gia cùng chung một nguồn gốc dân tộc (như giống dân Anglo Saxon) nhưng lại có nhiều quốc gia như Anh Quốc, Hoa Kỳ, Úc, Tân tây Lan, Canada đều từ nước Anh mà ra. Trái lại có nhiều dân tộc nhưng sống chung với nhau trên một quốc gia (như Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ)... Người gốc Hoa đã định cư tại Singapore, Kuala Lumpur... nói một thứ tiếng là tiếng Hoa và lập ra một nước độc lập ở ngoài nước Tàu... Nếu nói về lịch sử thì giống Bách Việt ở miền Nam nước Tàu cách nay trên hai ngàn năm, bị người phương Bắc (người Hán) tràn xuống, đồng hóa họ thành người Tàu, biến giang sơn của họ thành nước Tàu ngày nay. Trong số đó, có hàng triệu người theo Triệu Đà (vốn là người phương Bắc) xuống phương Nam lập ra nước Nam Việt. Nước Nam Việt của Triệu Đà ngày xưa ở vùng Hoa Nam, gọi là Ngũ Lĩnh, người phương Bắc theo Triệu Đà, sống chung với dân Lạc Việt, sau này là nước Việt Nam chúng ta (thời Hai Bà Trưng)... Triệu Đà là người Tàu, nhưng không chịu phục tùng nhà Hán và đã tuyên bố độc lập ở phương Nam. Trên 1000 năm Bắc thuộc, người phương Nam đã đánh đuổi người phương Bắc để trở thành một nước độc lập khởi đầu với Ngô Quyền (939) rồi Lê Hoàn (tức Lê Đại Hành), Đinh Bộ Lĩnh, nhà Lý, nhà Trần, nhà Lê, nhà Nguyễn, v.v. Bây giờ nói chuyện Đài Loan, vốn là một đảo thuộc nước Trung Hoa từ thời xa xưa, năm 1949, Tưởng Giới Thạch chạy ra Đài Loan, chiếm đảo này để dựng lại cơ đồ. Tưởng Giới Thạch nguyên là Tổng Thống của nước Trung Hoa, là một trong 5 cường quốc của phe đồng minh thắng trận trong thế giới chiến tranh lần thứ hai (1939-1945), là thành viên sáng lập của Liên Hiệp Quốc. Từ 1950, Đài Loan được thế giới công nhận, là hậu thân của Trung Hoa Dân Quốc, có lãnh thổ, có dân, có chính quyền, có quân đội, có quan hệ ngoại giao với các nước (phe tự do trên thế giới) trong khi đó, Mao Trạch Đông thuộc phe Cộng Sản, chiếm được nước Trung Hoa Lục Địa dặt tên nước là Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa (tiếng Tàu là Trung Hoa Nhân dân Cộng Hòa Quốc). Hai nước đếu lấy tên là Trung Hoa : Đài Loan của Tưởng Giới Thạch là Trung Hoa Dân Quốc (tên này có từ năm 1911 khi Tôn Dật Tiên lật đổ được nhà Thanh để lập ra nền Cộng Hòa đầu tiên gọi là cách mạng Tân Hợi) còn Mao Trạch Đông, năm 1950, sau khi thắng được Tưởng Giới Thạch, đặt tên nước là Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa (tiếng Hán là Trung Hoa Nhân Dân Cộng Hòa Quốc)... Do chính sách của Mỹ thời Nixon, Mỹ đã chính thức đặt quan hệ ngoại giao với Trung Cộng, tuyên bố công nhận chỉ có một nước Trung Hoa mà thôi. Sau đó, Trung Cộng vào ngồi trong tổ chức Liên Hiệp Quốc thay thế Trung Hoa Dân Quốc của Tưởng Giới Thạch. Chính sách của Mỹ từ 1950 là cho hạm đội 7 trấn đóng ở Biển Đông để bảo vệ Đài Loan và chủ trương chống Cộng, đối đầu với Mao Trạch Đông. Nhưng sau này, khi Mỹ thấy rõ Nga và Tàu là hai nước Cộng Sản nhưng đối lập với nhau, nên Mỹ liên kết với Mao để làm tan rã khối CS Liên Sô và Đông Âu. Chủ trương này đã có từ thời Nixon, mãi đến thời TT Ronald Reagan thì mới thực hiện thành công. Đối với Đài Loan, tuy Hoa Kỳ đặt quan hệ ngoại giao với Trung Cộng nhưng vẫn giúp Đài Loan có đủ sức mạnh quân sự để tự vệ. Việc phòng thủ Đài Loan thuận lợi nhờ có biển bao bọc chung quanh. Sau khi chiếm đảo Đài Loan để tự vệ, Tướng Giới Thạch đã đưa Đài Loan lên hàng cường quốc về quân sự lẫn kinh tế. Về thương mãi, mặc dù Đài Loan là một nước nhỏ, nhưng trước 1975, thành công hơn và giàu có hơn Trung Cộng. Từ khi Donald Trump lên làm Tổng Thống, ông đã có những câu tuyên bố "nước đôi" làm cho Tập Cận Bình lo ngại. Bà Thái Anh Văn, Tổng Thống Đài Loan hiện nay, đã gọi điện thoại chúc mừng ngay sau khi ông Donald Trump đắc cử Tổng Thống Hoa Kỳ (ngày 8/11/2016). Cuộc trao đổi qua điện thoại giữa Trump và Thái Anh Văn đã là đề tài cho giới truyền thông khắp thế giới bình luận. Trump đã từng tuyên bố "Tại sao không thể có hai nước Trung Hoa khác nhau?" Hiện nay, Mỹ vẫn tiếp tục chính sách giúp đỡ Đài Loan về mặt quân sự và trên thực tế, Đài Loan vẫn là một nước nhỏ trong liên minh quân sự của Mỹ tại Biển Đông. Mỹ không bỏ rơi đài Loam cũng như không bỏ rơi Nam Hàn và Nhật Bản.
Mai Ly (12): Tập Cận Bình đã thực hiện thay đổi Hiến Pháp Trung Cộng để trở thành Chủ Tịch suốt đời, xem như ông vua của nước Tàu chẳng khác gì các Hoàng đế Trung Hoa ngày xưa? Thưa Giáo Sư, liệu tham vọng đó có bền vững được không? Xin Giáo Sư cho biết tình hình Trung Hoa lục địa (tức Trung Cộng) hiện nay như thế nào? Những khó khăn to lớn nào đang thách thức Tập Cận Bình?
GS Nguyễn Lý-Tưởng: Hiện nay, Tập Cận Bình đang gặp ba vấn đề lớn phải giải quyết:
(1) Về kinh tế, Tập hô hào cả nước phải làm giàu... do đó, các địa phương từ cấp xã đến huyện, tỉnh đều đưa ra các dự án làm ăn, phát trển... Lấy đâu ra tiền để thực hiện dự án? Tất nhiên phải đi vay. Ngân hàng Trung Ương xuất tiền cho vay. Lúc đầu các địa phương đều báo cáo láo "đạt chỉ tiêu, làm ăn có lời". Nhưng đến khi Ngân Hàng đòi lại vốn và tiền lời... thì lúc đó mới biết là "báo cáo láo", sự thật thì các địa phương làm ăn thua lỗ, cả nước mắc nợ, và tương lai Ngân Hàng Trung Ương sẽ sụp đổ. Ngân Hàng Trung Ương bị phá sản thì Dất Nước Phải Sụp Đổ.
(2) Tập Cận Bình đưa ra chủ trương chống Tham Nhũng gọi là "đả hổ diệt ruồi"... Chu Vĩnh Khang là trùm tình báo của Tàu, có trong tay hàng triệu hồ sơ tham nhũng của các đảng viên. Lợi dụng uy thế đó, họ Chu tha hồ làm giàu, và đã có một tài sản lớn kinh khủng. Tập Cận Bình tấn công Chu Vĩnh Khang, đồng thời tấn công hàng tướng lãnh thời Giang Trạch Dân... có 42 tướng tự tử trong đó có một tướng mới 36 tuổi. Tại sao phải tự tử ? Xưa nay có câu "chết là hết chuyện" Vụ án sẽ đình chỉ truy tố vì bị can đương sự đã chết. Vụ án ngừng truy tố thì vợ con thoát nạn. Một người chết để cứu cả nhà, tài sản sẽ không bị tịch thu, vợ con tìm cách tẩu tán để sống... Khoảng một triệu rưỡi người bị truy tố, nước Tàu bị khủng hoảng, thù oán ngập trời... Những phản ứng của phe nạn nhân... lên cao... những tin tức… nào nơi này bị đốt cháy, nơi khác bị phá hoại, Tập Cận Bình nhiều lần thoát chết vì bị mưu sát... Phe cánh của Hồ Cẩm Đào, phe cánh của Giang Trạch Dân, phe cánh của Vương Kỳ Sơn còn lại trong chính quyền và trong đảng CS Trung Hoa... đều có ân oán với Tập Cận Bình.
(3) Tập muốn trở thành lãnh tụ duy nhất kiểu Mao Trạch Đông và cho đàn em đưa vào Hiến Pháp mới cái gọi là "Tư tưởng của Tập" nhưng thật ra Tập chẳng có tư tưởng gì mới, toàn là mượn tư tưởng Mác- Lênin. Mao Trạch Đông đưa ra các chủ trương "đấu tranh giai cấp", "cách mạng bạo lực", "chiến tranh du kích.." đó là tư tưởng của Mao... nhưng Tập Cận Bình chẳng có gì gọi là tư tưởng của Tập... đó là điều mà mọi người không chấp nhận... Nhìn bên ngoài thì Tập đã được đưa lên làm người lãnh đạo duy nhất, nắm trọn quyền hành trong tay... Nhưng đa số người được bầu vào Trung Ương Đảng là phe Giang Trạch Dân, do đó, Tập chỉ là bù nhìn... mọi quyết định đều do phe đa số trong Trung Ương Đảng...
Ngoài ba nhận xét trên, tất nhiên là còn nhiều điều đáng nói hơn nữa, nhưng nội ba điều đó mà thôi cũng đủ khiến cho Tập lâm nguy rồi. Chưa kể chuyện Donald Trump tấn công về mặt kinh tế, thương mại...
Mai Ly (13): Tại Việt Nam, Nguyễn Phú Trọng đang sử dụng chủ trương chống tham nhũng như Tập Cận Bình để thâu tóm quyền lực... Liệu Nguyễn Phú Trọng có thể trở thành Chủ Tịch nước kiêm Chủ Tịch đảng như Tập Cận Bình được không?
GS Nguyễn Lý-Tưởng: Thế lực của Nguyễn Phú Trọng rất bấp bênh. Hoàn cảnh của Nguyễn Phú Trọng rất khác với Tập Cận Bình. Theo dư luận thì Nguyễn Phú Trọng là con bài hai mặt, chưa chắc Trọng Lú đã triệt để theo Tập Cận Bình... cũng có thể là kế hoãn binh của đảng CSVN đối với Tàu.
Hiện nay, Mỹ đang ráo riết xây dựng thế lực cho phe đối lập với Nguyễn Phú Trọng, nếu kế hoạch của Mỹ thành công thì Việt Nam sẽ có thay đổi và phe quân đội, phe công an sẽ ra mặt để đóng vai trò trong tương lai. Việt Nam cũng như Trung Cộng, có nhiều phe nhóm, nhiều thế lực khác nhau, đang tìm cách hạ bệ nhau. Nếu Nguyễn Phú Trọng thực hiện ý muốn của Tập Cận Bình thì chính là lúc Nguyễn Phú Trọng đang đi vào cửa tử, nếu có sự thay đổi chế độ thì Trọng Lú sẽ không còn đường sống. Những diễn tiến hiện nay tại Việt Nam chỉ là những vỡ tuồng trên sân khấu. Phải đợi đến khi hạ màn mới biết kết thúc của vỡ tuồng như thế nào.
---------