Đức tính ân cần của người Sài Gòn
Tác giả: Nhạc sĩ Tuấn Khanh Ngày đăng:
Buổi sáng nọ, nơi góc đổ rác chung của cả khu nhà tự dưng xuất hiện một đôi giày cũ còn khá tốt. Giày được đặt trong một cái hộp với tờ giấy ghi chú, nét chữ nắn nót “đồ còn tốt, ai cần xin cứ tự nhiên”.
Ở mấy nước tư bản, việc đem bỏ đi đồ dùng còn xài tốt không lạ, nhưng cách nhường lại cho người khác sử dụng với tất cả sự ân cần là một cung cách đáng ngưỡng mộ. Đôi giày cũ khi đặt vào hộp, gửi tặng mơ hồ vào cõi nhân gian, được chủ nhân ân cần đi đánh xi lại, mới và đẹp, ai nhìn cũng thú vị.
Vậy mà mấy ngày sau mới có anh Mễ làm nghề đổ rác đến lấy, rồi để lại chữ “cám ơn”. Đôi giày nằm liên tục mấy ngày ở đấy, vì những người trong khu nhà không ai muốn giành lấy phần của người có thể khó khăn hơn mình.
Thỉnh thoảng thấy trong đời có sự ân cần làm lay động, lại chợt nhớ Sài Gòn với tất cả không gian từng rất ân cần của nó, một không gian mà giờ đây nhắc lại như một thứ của quý đang mất dần, phai dần, dư niệm của nhiều thế hệ.
Sài Gòn ân cần trong trí nhớ đơn giản lạ. Đôi khi chỉ là chuyện người qua đường trú mưa được chủ nhà mời vào ngồi vì sợ kẻ lạ bị ướt. Đôi khi vì một thùng trà đá để trước cửa để giúp bá tánh lỡ đường giải khát trưa hè. Có đi đến tận những thành phố, hỏi đường đi bị tính tiền, mới biết Sài Gòn đã từng ân cần thế nào. Sài Gòn ân cần và vô tư đến mức từng thấy người say nắng ngất xỉu bên đường, không ai biết ai cứ xúm vô cạo gió, lấy thuốc cho uống để giúp khách qua đường có sức đi tiếp.
Mới hôm rồi, may mắn đọc được một câu chuyện của người Sài Gòn mà lòng mát dịu. Lại thấy thương người đất miền Nam không quen nói trôi chữ, chỉ có tấm lòng.
Một anh trên facebook kể rằng anh đi làm thêm kiếm tiền đi học, chạy bàn rửa chén cho một đôi vợ chồng ở Sài Gòn. Một hôm lỡ tay làm bể hết nguyên chồng tô dĩa, anh luýnh quýnh không biết làm sao thì bất chợt bà chủ chạy vô nhìn thấy.
Bà sững người, chưa kịp la đã dặn: “Nếu chồng cô có xuống thấy thì nói tại cô làm bể, chứ không ổng chửi chết!”.
Vừa quay lưng thì ông chủ chạy từ trên lầu xuống, nhìn đống tô dĩa nát bấy mà thất thần, rồi dặn: “Nếu vợ chú vô hỏi, thì nói chú làm bể nghe, chứ không bả chửi chết!”.
Người làm công đó mang kỷ niệm ngọt ngào và xúc động đó kể lại trên nhật ký của mình, làm không biết bao người đọc rưng rưng, trìu mến.
Sự ân cần là cách mà con người thấu hiểu đời sống, đối đãi bằng lòng chân thành của mình. Bước đi vài dặm trong một đất nước, có thể thấy sự ân cần cho con người đang ở mức nào.
Việt Nam hôm nay có những thành phố lớn hơn, con người cao sang hơn, đại lộ đi bộ to rộng hơn… nhưng sự xua đuổi người nghèo khó cũng quyết liệt hơn. Sự ân cần như chỉ còn trú ngụ loanh quanh với giai cấp dưới, ở những thị dân ít học được thói cao sang.
Nhiều cao ốc được dựng lên, nhưng không mấy cái có lối đi của người khuyết tật. Nhà vệ sinh công cộng phải xây đắt tiền như tượng đài, nhưng hầu như không có cái nào dành cho phụ nữ có thai hay cho người già yếu.
Trong sự rực rỡ của đất nước này hôm nay, đã nhàn nhạt sự ân cần của người với người. Sự chói lọi chỉ số phát triển vẫn kèm theo khoảng tối đen mù lòa sau lưng nó.
[…]
----------
Ý kiến độc giả :

Ở đâu cũng có người tốt bụng, nhưng động cơ khiến họ tốt bụng thường khác nhau.
Tui có ông bạn tốt bụng với một lý do khá đặc biệt.
Khi đang còn nghèo khổ, ông mua cho vợ một máy giặt mới toanh để dùng dù gia đình ông sống trong một apartment của một building ở đó người ta cấm không cho dùng mấy giặt rìêng mà buộc mọi người phải dùng máy giặt thuê đặt ở tầng hầm.
Ông dặn vợ chịu khó "giặt chui" để tiết kiệm tiền. Gia đình ông xài mấy giặt đó suốt trong 10 năm nhưng máy vẫn chạy tốt, chỉ tội là nó kêu hơi ồn khi quay mau vì mấy "bạc đạn" (ball bearing) trong đó đã mòn, nếu ông mà khéo tay và biết chỗ mua đồ phụ tùng thay thế thì chắc cũng có thể tân trang cho nó.
Bà vợ sợ máy chạy ồn sẽ làm cho người ta chú ý và gây rắc rối nên bảo ông đem vứt bỏ nó để bắt đầu lối sống kỷ luật là chịu khó dùng phương tiện giặt giữ chung của chung cư.
Tội nghiệp bà vợ vốn dễ sợ hãi vì yếu tim nên ông đành phải cắn răng từ giả cái máy giặt trung thành nhưng già nua của mình. Trước khi đem vứt bỏ, ông chùi rửa nó thật sạch sẽ giống như mới (vì quả thật bề ngoài nó đang còn rất mới) rồi cuộn các ống nước và dây điện gọn gàng nhét vào thùng giặt, ông còn đem cả khai sinh (user's manual) của nó dán vào nắp của máy giặt kèm thêm một tấm nhãn "still in good condition, just a little noisy" rồi đẩy nó xuống kho rác ở ngoài trời trong một góc sân của building, nhưng lại để nó vào chỗ dễ thấy nhất cho mọi người chú ý.
Bỏ đi đứa con đã trung thành phục vụ mình, ông không nỡ, vì thể ông muốn gã nó cho môt nguời nghèo nào tử tế đang cần nó để họ chăm sóc cho nó. Trong ngày đó, từ tầng cao, ông nhiều lần ra đứng trên balcon nhìn xuống đứa con tội nghiệp trung thành của mình, và chưa tới chiều thì ông thây đứa con đã được ai đó rước đi mất, ông thở phào nhẹ nhỏm. Nó sẽ được tiếp tục chăm sóc và cho ăn uống đầy đủ, nó xứng đáng được đối xử tử tế vì nó là người tôi tớ trung thành, dễ bảo và siêng năng.

JB Trường Sơn