Iran ngưng thực hiện một số cam kết trong hiệp định hạt nhân
Tác giả: Thanh Phương Nguồn: RFI Ngày đăng: 2019-05-08


Tổng thống Iran Hassan Rohani, phát biểu trong cuộc họp chính phủ tại Teheran ngày 08/05/2019.Iranian Presidency / AFP
Hôm nay, 08/05/2019, Iran thông báo sẽ ngưng thực hiện một số cam kết trong khuôn khổ hiệp định hạt nhân ký với quốc tế vào năm 2015, để đáp lại việc Hoa Kỳ rút ra khỏi hiệp định này cách đây một năm. Thông báo này chắc chắc sẽ làm gia tăng căng thẳng giữa Teheran với Washington.
Trong một tuyên bố đọc trên đài truyền hình Nhà nước, tổng thống Rohani thông báo kể từ hôm nay, Iran sẽ ngưng việc gởi ra nước ngoài phần dư thừa của sản lượng uranium được làm giàu. Theo hiệp định hạt nhân ký với quốc tế, Teheran chỉ được phép giữ lại trên lãnh thổ Iran 300 kg uranium được làm giàu với tỷ lệ 3,67%. Iran cũng sẽ không gởi ra nước ngoài sản lượng nước nặng dư thừa. Trên nguyên tắc, Teheran chỉ được phép giữ 130 tấn nước nặng.
Tổng thống Rohani nói thêm là trong vòng 60 ngày, Iran sẽ thương lượng với 5 quốc gia tham gia ký kết hiệp định hạt nhân gồm Pháp, Anh, Đức, Nga và Trung Quốc để tìm ra một giải pháp và bù đắp thiệt hại do các biện pháp trừng phạt của Mỹ về dầu hỏa và ngân hàng.
Ông cũng cảnh báo là nếu sau 60 ngày mà vẫn chưa tìm ra một giải pháp nào thì Iran sẽ không tuân thủ mức giới hạn 3,67% và sẽ làm giàu chất uranium với những tỷ lệ cao hơn. Với mức cao hơn 20%, chất uranium được làm giàu có thể được sử dụng vào mục đích quân sự. Ông Rohani còn thông báo là Iran cũng sẽ khởi động trở lại công trình xây dựng lò phản ứng hạt nhân Arak.
Cuối cùng, tổng thống Rohani cảnh báo là nếu các cường quốc dùng quyết định của Teheran làm cớ để đưa hồ sơ hạt nhân Iran ra trước Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc và để ban hành những trừng phạt mới đối với nước này, Teharan sẽ đưa ra những quyết định cứng rắn hơn.
Thông báo của Iran được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Teheran với Washington. Hôm qua, Hoa Kỳ vừa loan báo điều oanh tạc cơ B-52 đến vùng Vịnh và cùng ngày trong chuyến viếng thăm bất ngờ tại Bagdad, ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cáo buộc Iran đang chuẩn bị các cuộc tấn công nhắm vào lực lượng Mỹ trong khu vực. Trong chuyến viếng thăm Luân Đôn hôm nay, ông Pompeo sẽ cố thuyết phục đồng minh Anh Quốc ủng hộ Hoa Kỳ trong cuộc đối đầu với Iran.
Phản ứng về quyết định nói trên của Iran, thủ tướng Benjamin Netayahu tuyên bố là Israel sẽ không để cho Teheran trang bị vũ khí hạt nhân. Về phần Trung Quốc, một trong sáu nước còn tham gia hiệp định hạt nhân Iran, phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Cảnh Sảng kêu gọi tiếp tục duy trì hiệp định này. Trong khi đó, tại Nga, điện Kremlin lên án « áp lực phi lý » mà Iran đang gánh chịu, khiến nước này buộc phải ngưng thực hiện một số cam kết trong hiệp định hạt nhân 2015.
Sau cuộc hội đàm với đồng nhiệm Iran Mohammad Javad Zarif hôm nay, Ngoại trưởng Nga Serguei Lavrov kêu gọi các nước còn tham gia hiệp định hạt nhân Iran thực hiện các nghĩa vụ của mình để cứu vãn hiệp định này. Về phần ngoại trưởng Iran, ông cáo buộc ba nước Pháp, Anh, Đức đã không thực hiện bất cứ nghĩa vụ nào của họ trong khuôn khổ hiệp định hạt nhân.
---------
Ngoại trưởng Mỹ Pompeo thăm Iraq trong bối cảnh căng thẳng với Iran
Nguồn: BBC Ngày đăng: 2019-05-08


Ông Pompeo (bìa phải) hủy chuyến đi tới Berlin để gặp các nhà lãnh đạo Iraq
Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo có chuyến thăm Iraq đột xuất trong bối cảnh căng thẳng đang gia tăng với Iran.
Ông Pompeo hủy chuyến đi tới Berlin để gặp các nhà lãnh đạo Iraq trong chặng dừng chân bốn giờ ở thủ đô Baghdad.
Chuyến thăm diễn ra vài ngày sau khi một tàu sân bay Mỹ được triển khai tới khu vực mà các quan chức cho biết là để đối phó với các mối đe dọa nhắm vào quân đội Mỹ và các đồng minh từ Iran.
Hôm 7/5, có tin rằng Hoa Kỳ đã gửi máy bay ném bom B-52 đến khu vực này.
Hoa Kỳ đưa ra rất ít thông tin về "mối đe dọa", điều mà Iran đã bác bỏ là vô căn cứ.
John Bolton, cố vấn an ninh quốc gia Hoa Kỳ, nói rằng Hoa Kỳ hành động "để đáp trả một số dấu hiệu và cảnh báo đáng lo ngại và leo thang" trong thông báo triển khai chiếc USS Abraham Lincoln đến Trung Đông hôm 5/5.
Tại sao Mike Pompeo tới Iraq?
Được biết trong chuyến thăm, ông Pompeo có cuộc gặp Thủ tướng Iraq Adil Abdul-Mahdi.
Nói với các phóng viên sau cuộc họp, ông nói chuyến thăm liên quan tới sự leo thang gần đây với Iran, nước láng giềng của Iraq.
Ông Pompeo nói rằng ông muốn "nói chuyện với lãnh đạo ở đó [ở Iraq], để đảm bảo với họ rằng chúng tôi đã sẵn sàng tiếp tục đảm bảo rằng Iraq là quốc gia độc lập, có chủ quyền".
Ông cũng nói rằng muốn giúp họ trở nên ít phụ thuộc hơn vào các thỏa thuận năng lượng với Iran.


Chiếc USS Abraham Lincoln chở theo máy bay ném bom B-52
Thông cáo của quyền phát ngôn viên Lầu Năm Góc Charles Summers nói rằng Hoa Kỳ "không muốn gây chiến với chính quyền Iran, nhưng chúng tôi sẽ bảo vệ binh lính Hoa Kỳ, các đồng minh và lợi ích của chúng tôi tại khu vực".
Ông nói thêm: "Việc triển khai đội tàu sân bay USS Abraham Lincoln và máy bay ném bom được coi là một bước thận trọng để đáp trả các dấu hiệu sẵn sàng tăng cường của Iran để tiến hành các hoạt động chống lại quân đội Mỹ và lợi ích của chúng tôi."
Iran phản hồi gì?
Bộ trưởng Ngoại giao Iran Javad Zarif viết trên Twitter: "Nếu Mỹ và đồng minh không cảm thấy an toàn, thì đó là vì họ bị người dân trong khu vực khinh ghét - việc đổ lỗi cho Iran sẽ không đảo ngược được điều đó."
Kênh truyền hình nhà nước Press TV của Iran cũng bác việc triển khai tàu sân bay là "theo lịch trình định kỳ" của Hải quân Hoa Kỳ, và rằng ông Bolton "quan trọng hóa vấn đề".
-----------

C GIA