Thương mại Mỹ-Trung : Thương thuyết dưới áp lực, Bắc Kinh thả lỏng cho báo chí biện giải
Tác giả: Tú Anh Nguồn: RFI Ngày đăng: 2019-05-09


Ảnh Minh họa: Cờ Mỹ và Trung Quốc tại một cuộc đàm phán về thương mại ở Bắc Kinh hồi năm 2018.REUTERS/Jason Lee
Đàm phán thương mại Mỹ-Trung bước vào vòng thứ 11 trong hai ngày 8 và 9 tháng 5. Cho dù Donald Trump đe dọa tăng gấp đôi thuế đánh vào hàng Trung Quốc kể từ 12 giờ đêm thứ Sáu tới nếu không đạt được kết quả, Bắc Kinh đấu dịu, gửi phó thủ tướng Lưu Hạc sang Washington nhưng để cho báo chí chính thức biện minh.
Từ Bắc Kinh, thông tín viên Stephane Lagarde phân tích lý do :
Để cứu sĩ diện và nhất là tránh tạo ấn tượng đã nhượng bộ sức ép của Nhà Trắng, truyền thông Trung Quốc tỏ ra cứng rắn : Nhượng bộ, còn lâu, đừng mơ mộng viển vông, Nhân Dân Nhật Báo khẳng định như thế trên tài khoản chính thức WeChat.
Nếu thấy các yêu sách bất lợi cho chúng tôi, thì dù quý vị trình bày như thế nào, chúng tôi cũng không lùi bước, cơ quan tuyên truyền của đảng Cộng Sản Trung Quốc nhấn mạnh.
Cùng thái độ, trên tài khoản Tweeter bằng tiếng Anh, Hoàn Cầu Thời Báo lý giải : chính quyền Trung Quốc chưa bao giờ quả quyết là sẽ đạt được một thỏa thuận với Mỹ.
Đây là một cách để phản bác một lời bình luận của tổng thống Donald Trump mới vừa khen ngợi có tiến triển thì lại than phiền là Trung Quốc quá chậm chạp. Nếu đàm phán thất bại, Trung Quốc vẫn đủ mạnh để đứng vững, Hoàn Cầu Thời Báo viết tiếp.
Các phản ứng này được báo chí chính thức tung ra sau một thời gian im lặng. Ngay dòng Tweeet của chủ nhân Nhà Trắng hôm Chủ Nhật đe dọa tăng thêm 25% thuế đánh lên hàng Trung Quốc cũng bị kiểm duyệt, không đăng trên các mạng xã hội.
Điều quan trọng là liệu Trung Quốc duy trì lập trường cứng rắn này tại bàn đàm phán ở Washington hay không?
Theo bộ trưởng Tài Chính Mỹ, nếu phái đoàn Lưu Hạc đưa ra đề nghị mới thì tổng thống sẽ được thông báo ngay.
Cho đến giờ phút này, lệnh tăng thuế nhập khẩu vẫn được ấn định thi hành vào lúc nửa đêm thứ Sáu (10/05).
-----------
Trung Quốc chơi lố trò gian lận thương mãi với ông Trump, sẽ phải trả giá đắt
Tác giả: James Griffiths Nguồn: CNN Ngày đăng: 2019-05-09
Hồng Kông (CNN) : Trung Quốc và Hoa Kỳ đang tiến tới một thỏa thuận chấm dứt một cuộc chiến thương mại kéo dài nhiều tháng, đột nhiên, tất cả đã sụp đổ trong tuần này.
Bây giờ khi các nhà đàm phán tranh giành để hồi sinh thỏa thuận về thương mãi, các tiết lộ đang nổi lên cho thấy cả hai bên dường như nghĩ rằng họ có thế thượng phong hơn đối thủ. Kết quả là, họ đã lấn tơi, tạo tiền đề cho sự leo thang nhanh chóng trong những căng thẳng khiến làm hỏng việc từ phiên họp ngày đến phiên họp khác trong cuộc đàm phán khó khăn.
Cuối tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hứa sẽ tăng thuế đối với 200 tỷ đô la hàng hóa Trung Quốc, khiến thị trường Trung Quốc lao dốc và đẩy Bắc Kinh vào tình thế luống cuống, không đưa ra được phản ứng ngay lập tức và truyền thông nhà nước bị bịt miệng không được đưa tin về mối đe dọa kinh tế này.
Hôm thứ Tư, chính phủ Trung Quốc đe dọa sẽ trả đũa,  Phó Thủ tướng Liu He với tư cách là nhà đàm phán thương mại hàng đầu của Trưng Quốc đã tới Washington để xúc tiến việc được cho là một trong các vòng thảo luận cuối cùng với đặc phái viên thương mại Mỹ Robert Lighthizer và Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin.
"Sự leo thang của việc tranh chấp thương mại không mang lợi ích cho người dân hai nước và nhân dân thế giới", Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Tư.


Tổng thống Donald Trump thuyết trình trong một buổi tụ họp về chủ đề "Làm cho nước Mỹ vĩ dại trở lại" tại Florida ngày 8 tháng 5 năm 2019 - BRENDAN SMIALOWSKI/AFP/Getty Images
Trên Twitter, Trump cáo buộc Bắc Kinh cố gắng kéo dài thời gian cho chính quyền của mình với giả định rằng họ sẽ nghĩ tới một chính quyền Dân chủ sau năm 2020. Phát biểu tại một cuộc tập hợp dân chúng ở Florida  hôm thứ Tư, Trump nói rằng mức thuế quan mới là hậu quả của việc Trung Quốc "phá vỡ thỏa thuận."
"Quý vị có thấy mức thuế quan mà chúng tôi đang làm không ?" Tổng thống hỏi những người ủng hộ ông. "Bởi vì họ đã phá vỡ thỏa thuận!"
"Ông Phó thủ tướng sẽ bay tới Mỹ vào ngày mai, đó là người tốt, nhưng họ đã phá vỡ thỏa thuận." ông Trump nói, "Họ không thể làm điều đó. Chúng tôi chưa bao giờ làm điều đó trước đây."
Tuy nhiên, khi các ông Lưu, Lighthizer và Mnuchin ngồi xuống đàm phán, họ sẽ không bắt tay và vỗ vai nhau, mà thay vào đó là những cuộc đàm phán gay gắt đẩy phần lớn đường lối quay trở lại từ đầu.
Một sự thỏa thuận có thể vẫn là kết quả từ những cuộc đàm phán đó, nhưng nó sẽ là một cuộc chiến khó khăn hơn nhiều so với những gì người ta dự kiến chỉ một tháng trước đây.
Chuyện gì đã xảy ra?
Khi phát động cuộc chiến thương mại của mình, Trump hy vọng sẽ buộc Trung Quốc mở rộng thị trường cho hàng xuất khẩu của Mỹ, ngăn chặn việc cưỡng bức chia sẻ với Trung Quốc những sở hữu trí tuệ xủa Mỹ và viết lại các thỏa thuận thương mại mà ông nói đã mang lại lợi ích cho Bắc Kinh và bất công cho Mỹ .
Để làm như vậy, ông đã phát động một cuộc tấn công toàn diện vào nền kinh tế Trung Quốc, ồ ạt tăng thuế đối với nhiều loại hàng hóa và ngành công nghiệp. Đáp lại, Trung Quốc đã áp đặt thuế quan của riêng mình, đặc biệt đánh vào nông dân Mỹ .

Chiến lược của Trump dựa trên thực tế rằng, vì Mỹ là người mua ròng và Trung Quốc là người bán ròng trong mối quan hệ thương mại của họ, Bắc Kinh sẽ chớp mắt lộ rõ sự yếu kém trước Washington. Về cơ bản, nền kinh tế Trung Quốc cũng dễ bị tổn thương hơn so với Mỹ và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình phải đối mặt với một loạt áp lực chính trị khiến cuộc chiến thương mại kéo dài trở nên khó khăn.
Lúc đầu - bất chấp những chỉ trích rộng rãi về thiệt hại đối với tăng trưởng kinh tế và đặc biệt là nông nghiệp của Mỹ trong cuộc chiến thưong mãi - chiến lược của Trump dường như đã được đền đáp: Ông buộc Bắc Kinh phải lên bàn đàm phán, và vào tháng 12 hai bên đã đồng ý đình chiến tạm thời.
Hồi tháng 4, truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin các nhà đàm phán đã "đạt được sự đồng thuận mới về các vấn đề quan trọng như văn bản của ... hiệp định thương mại", trong khi Nhà Trắng cho biết các cuộc đàm phán bắt đầu trong tuần này sẽ "bao gồm các vấn đề thương mại bao gồm sở hữu trí tuệ, bị ép buộc chuyển giao công nghệ, hàng rào phi thuế quan, nông nghiệp, dịch vụ, mua hàng và thực thi ", cho thấy họ đang bước vào giai đoạn cuối.
Tất cả đièu đó đã thay đổi với câu tweet của Trump vào hôm Chủ nhật.
Mục tiêu của tầm ngắm

Trump có thói quen đưa ra chính sách trên Twitter, nhưng những tuyên bố của ông vào hôm Chủ nhật chẳng ăn nhập vào đâu cả.

Các quan chức Mỹ nói với CNN rằng tại vòng đàm phán thương mại gần đây nhất ở Bắc Kinh, các đối tác Trung Quốc của họ đã tìm cách đàm phán lại các khía cạnh quan trọng của một thỏa thuận đầy triển vọng mà người Mỹ cảm thấy nó được gói ghém đầy đủ.
Theo Reuters, một điện văn gửi từ Bắc Kinh tới Washington vào cuối ngày thứ Sáu bao gồm các chỉnh sửa có hệ thống "đầy dẩy những tráo trở của Trung Quốc lủng đoạn các yêu cầu cốt lõi của Mỹ". Được biết những tráo trở này bao gồm việc viết lại các cam kết để thay đổi luật về sở hữu trí tuệ và bí mật thương mại, chính sách cạnh tranh và thao túng tiền tệ.
Nói chuyện với các phóng viên hôm thứ Hai, Mnuchin nói rằng có một số cuộc đàm phán "một số dấu hiệu" đang "đi ngược lại", khiến ông phải cập nhật thông báo cho Tổng thống.
Các quan chức Hoa Kỳ nói rằng các tweet của Trump có ý làm náo loạn Bắc Kinh, đã được thực hiện mà không cần thảo luận rộng rãi với các cố vấn kinh tế của ông.
Nói chính xác thì không rõ điều gì đã truyền cảm hứng cho sự huênh hoang của Bắc Kinh (một mối nguy hiểm liên tục cho thế giới khi phải đối phó với một hệ thống chính trị mờ ám như vậy), nhưng dường như nó dựa trên sự hiểu sai về các tuyên bố và hành động của Trump mà Bắc kinh nghĩ rằng ông đang lo ngại về tình trạng của nền kinh tế Mỹ và sẵn sàng nhượng bộ.
Tuần trước, Trump đã viết trên Twitter về Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ, lặp lại những lời chỉ trích mà ông đã nhắm vào chủ tịch Jerome Powell năm ngoái, khi ông này ca ngợi chính sách của Trung Quốc.
"Trung Quốc đang tăng cường kích thích cho nền kinh tế của mình đồng thời giữ lãi suất ở mức thấp. Cục Dự trữ Liên bang của chúng ta đã không ngừng nâng cao lãi suất, mặc dù lạm phát của chúng ta rất thấp, Cục này đã áp đặt một liều "Thắt chặt lượng tiền tệ" rất lớn [Quantitative Tightening = Ngân Hàng Trung Ương thắt chặt túi tiền không cho bơm tiền vào nền kinh tế để kích thích phát triển]. Chúng ta có tiềm năng phát triển lên cao như một tên lửa nếu chúng ta thực hiện một số mức giảm lãi suất, 'nới lỏng lượng tiền tệ' [Quantitative Easing] thay vì 'thắt chặt tiền tệ', " Ông Trump nói trong một loạt các tweet.
"Vâng, chúng ta đang làm rất tốt ở mức 3,2% GDP, nhưng với mức lạm phát thấp đáng kinh ngạc, chúng tă có thể lập các kỷ lục lớn (và) cùng một lúc, làm cho Nợ quốc gia của chúng ta bắt đầu nhỏ đi !"
Nhận thức của Bắc Kinh về sự yếu kém của Hoa Kỳ có thể đã được cải thiện nhờ tình hình kinh tế đang cải thiện của chính họ, với sự tăng trưởng mạnh trong quý đầu tiên và cam kết đổi mới đối với Sáng kiến Vành đai và Con đường của Xi, được tổ chức tại một hội nghị ở thủ đô Trung Quốc vào tháng trước .
Tuy nhiên, giả định cho rằng vị trí của sức mạnh đổi mới này cửa Trung Quốc sẽ đủ để khiến Trump chớp mắt  (thua cuộc) dường như là một tính toán sai lầm. Không những nền kinh tế Mỹ không suy yếu như một số người ở Bắc Kinh tin tưởng, mà ngược lại kiểu tái đàm phán vào phút cuối này dường như được dàn dựng đặc biệt để chọc tức Trump.
Tổng thống Mỹ đã cho thấy mình sẵn sàng từ bỏ các thỏa thuận khi đối phương không đi theo hướng của mình - bỏ đi rời khỏi cuộc gặp thứ hai với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un tại Hà Nội, làm hỏng nhiều tháng quan hệ giữa hai cường quốc hạt nhân.
Suy diễn rằng ôngTrump cũng sẽ phản ứng kém cỏi trước các cánh tay mạnh về chiến thuật thương mại .... sẽ là điều hiển nhiên đối với bất kỳ nhà quan sát lâu dài nào của Trump, ngoại trừ... hóa ra họ là những người ở Bắc Kinh.
CNN's Kaitlan Collins, Nikki Carvajal, Kevin Liptak and Steven Jiang contributed reporting.


Điền Phong biên dịch