Mỹ có bảo vệ Philippines trong chiến tranh Biển Đông?
Nguồn: BBC Ngày đăng: 2019-07-21


Mỹ và Philippines tiến hành tập trận chung Balikatan hàng năm. Trong hình là cuộc tập trận 5/2018 tại tỉnh Casiguran của Philippines
Hôm 17/7, Mỹ có vẻ khẳng định sẽ bảo vệ Philippines nếu xảy ra tấn công vũ trang ở Biển Đông.
Đây là nội dung trong thông cáo đưa ra sau một đối thoại chiến lược giữa Mỹ và Philippines.
Thông cáo viết: “Hai bên thừa nhận tầm quan trọng của một liên minh Mỹ - Philippines mạnh khi tăng cường hợp tác an ninh, thúc đẩy ổn định và phồn vinh khu vực.”
“Hai bên nhắc lại tuyên bố trước đó của Ngoại trưởng Pompeo về Hiệp định Tương trợ Quốc phòng 1951, khi ông Pompeo thăm Manila tháng 3/2019, đặc biệt là giải thích rằng Biển Nam Trung Hoa nằm ở Thái Bình Dương, và rằng mọi cuộc tấn công vũ trang vào quân đội, tàu nhà nước, hay máy bay Philippines ở Biển Nam Trung Hoa sẽ kích hoạt Điều 4 của Hiệp địnhTương trợ Quốc phòng.”
Điều 4 của Hiệp định Tương trợ Quốc phòng Philippines – Mỹ nói rằng hai nước sẽ giúp nhau nếu một bên bị tấn công vũ trang ở “khu vực Thái Bình Dương”.
Lâu nay, Mỹ vẫn luôn tuyên bố không đứng về bên nào trong các tranh chấp lãnh thổ, trong đó có tranh chấp Biển Đông.
Vì vậy từ lâu Philippines vẫn đòi Mỹ xác nhận hiệp định quốc phòng có áp dụng cho tranh chấp ở khu vực mà Manila gọi là Biển Tây Philippines.
Từ tháng 12/2018, bộ trưởng quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana thường xuyên kêu gọi xem lại hiệp định để giải thích các điều “mơ hồ”.


Đảo Thị Tứ thuộc Quần đảo Trường Sa hiện do Philippines quản lý, là nơi có tranh chấp giữa Việt Nam, Trung Quốc, Philippines và Đài Loan
Tháng 3/2019, khi thăm Manila, ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo nói:
“Việc Trung Quốc xây đảo và có hoạt động quân sự ở Biển Nam Trung Hoa đe dọa chủ quyền, an ninh của các bạn, và của cả Mỹ.”
“Mọi cuộc tấn công vũ trang vào lực lượng Philippines, máy bay hay tàu nhà nước ở Biển Nam Trung Hoa sẽ kích hoạt ràng buộc quốc phòng tương trợ,” ông Pompeo khi đó tuyên bố.
Tuyên bố của ông Pompeo được xem là diễn tiến bất thường của Mỹ so với truyền thống lâu nay.
----------
Mỹ cam kết bảo vệ nếu Philippines bị tấn công trên Biển Đông
Tác giả: Nguyễn Hoàng Nguồn: VnExpress Ngày đăng: 2019-07-21
Ngoại trưởng Pompeo khẳng định Mỹ sẽ tuân thủ hiệp ước bảo vệ lẫn nhau nếu Philippines bị tấn công vũ trang trên Biển Đông.


Hoạt động trên tàu sân bay USS Theodore Roosevelt của hải quân Mỹ khi đi qua Biển Đông hôm 10/4/2018. Ảnh: Reuters.
"Vì Biển Đông là một phần của Thái Bình Dương, bất cứ cuộc tấn công vũ trang nào nhằm máy bay hay tàu thuyền của Philippines trên Biển Đông đều kích hoạt nghĩa vụ phòng thủ chung theo Điều 4 Hiệp ước Phòng thủ Tương hỗ", AFP ngày 1/3 dẫn tuyên bố của Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo.
Phát biểu tại thủ đô Manila sau cuộc gặp với Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte, ông Pompeo cho biết việc Trung Quốc bồi đắp trái phép các đảo nhân tạo trên Biển Đông thực sự là "một mối đe dọa". "Các hoạt động quân sự hóa và xây đảo của Trung Quốc trên Biển Đông đe dọa tới chủ quyền, an ninh và sinh kế của các bạn cũng như của Mỹ", Pompeo nhấn mạnh.
Bình luận của Pompeo đánh dấu lần đầu tiên một quan chức Mỹ công khai tuyên bố ý định bảo vệ đồng minh của Washington tại Biển Đông.
Mỹ và Philippines ký Hiệp ước Phòng thủ Tương hỗ (MDT) từ năm 1951 nhằm bảo vệ lẫn nhau trước các cuộc tấn công của kẻ thù trên Thái Bình Dương. Hồi giữa tháng 1, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana tuyên bố Washington và Manila cần ngồi lại với nhau để xem xét lại các điều khoản liên quan đến hiệp ước này trong bối cảnh căng thẳng ở Biển Đông ngày càng gia tăng.


Lính Mỹ và Philippines trong một cuộc diễn tập chung. Ảnh: DefenseNews.
Phản ứng trước tuyên bố của Ngoại trưởng Mỹ, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc khẳng định Bắc Kinh luôn cam kết giữ hòa bình và ổn định trong khu vực.
Trung Quốc đơn phương vẽ ra "đường 9 đoạn" nhằm tuyên bố chủ quyền với 90% diện tích Biển Đông, bất chấp phán quyết của tòa án quốc tế. Căng thẳng trên Biển Đông gia tăng sau khi Trung Quốc ngang nhiên xây dựng đảo nhân tạo trái phép và tăng cường hoạt động quân sự hóa tại quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam. Hành động này đi ngược cam kết của Bắc Kinh về việc không quân sự hóa Biển Đông và hứng chịu nhiều chỉ trích của dư luận quốc tế.
Dưới thời Tổng thống Donald Trump, Mỹ tăng cường các hoạt động hợp tác quốc phòng ở châu Á - Thái Bình Dương và duy trì các chiến dịch tuần tra tự do hàng hải ở Biển Đông nhằm thách thức các yêu sách chủ quyền quá đáng của Trung Quốc.
Nguyễn Hoàng