TP HCM đặt tên đường Alexandre de Rhodes từ lâu, Đà Nẵng chưa đặt vì tranh cãi
Tác giả : TRƯỜNG TRUNG Nguồn: VietNamMoi Ngày đăng: 2019-11-29
Việc TP Đà Nẵng dự định lấy tên hai người đã góp công hình thành chữ quốc ngữ là giáo sĩ Francisco De Pina (Bồ Đào Nha) và giáo sĩ Alexandre de Rhodes (Pháp) để đặt tên đường đã tạo ra nhiều ý kiến trái chiều trong dư luận.


Con đường mang tên Alexandre de Rhodes tại Q.1, TP HCM. (Ảnh: NGỌC PHƯỢNG)
Họ sáng tạo ra hệ thống chữ quốc ngữ là từ thế kỉ 17, còn thực dân Pháp xâm lược nước ta ở thế kỉ 19, một quãng thời gian khá xa để "xét tội" của họ. Tôi nghĩ rằng những nhận xét về lịch sử là cả một quá trình mà càng về sau thì sự tiếp cận càng thấu đáo và chính xác hơn. Ta phải công bằng.
Ông Huỳnh Văn Hùng, giám đốc Sở Văn hóa - thể thao TP Đà Nẵng (phó chủ tịch Hội đồng đặt, đổi tên đường)
Còn "lăn tăn" với nhân vật
Đề xuất đặt tên đường cho hai vị giáo sĩ là để ghi nhận và tôn vinh công lao hai nhân vật liên quan mật thiết đến quá trình hình thành và phát triển chữ quốc ngữ của Việt Nam, nhưng Đà Nẵng đang tạm thời gác lại dự định trước các ý kiến phản biện.
Mới đây, một nhóm 12 nhà nghiên cứu văn hóa - lịch sử do PGS.TS Lê Cung, Trường ĐH Sư phạm Huế (ĐH Huế), đại diện đã đồng đơn kiến nghị lên lãnh đạo Đà Nẵng cho rằng không nên lấy tên hai vị giáo sĩ này để đặt cho đường phố, trường học...
Ba nhóm luận điểm được các nhà nghiên cứu lịch sử nêu ra kèm các trích dẫn là các nhân vật trên dù có công nhưng không phải người sáng tác chữ quốc ngữ và việc góp phần truyền bá chữ quốc ngữ là nhằm "dọn đường" cho thực dân vào đất nước ta.
PGS.TS Trần Thuận - nguyên phó trưởng khoa lịch sử Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP HCM), người từng là thành viên Hội đồng đặt, đổi tên đường ở một số tỉnh miền Nam - cũng cho rằng không nên lấy tên hai người nước ngoài này đặt tên đường.
"Đóng góp trong vai trò hình thành chữ quốc ngữ của hai nhân vật này thì chúng ta không phủ nhận, nhưng với những nhân vật vẫn còn "lăn tăn" thì nên loại từ đầu" - PGS Thuận phân tích.
Đồng kiến nghị việc dừng đặt tên đường đối với hai vị linh mục này, nhà nghiên cứu lịch sử Nguyễn Đắc Xuân cho rằng "chỉ nên vinh danh những người có công" với đất nước.
Vì sao "tạm gác" đề xuất đặt tên đường?
Ông Huỳnh Văn Hùng, giám đốc Sở Văn hóa - thể thao TP Đà Nẵng (phó chủ tịch Hội đồng đặt, đổi tên đường), cho biết đề án đặt, đổi tên gần 140 đường và công trình công cộng trên địa bàn mới đưa ra lấy ý kiến trước khi trình HĐND thì gặp nhiều ý kiến trái chiều, tranh cãi chưa ngã ngũ nên lãnh đạo thành phố đã tạm thời "gác" lại, chưa trình tên đường hai linh mục này trước HĐND vào kì họp cuối năm.
Trước đó, tên tuổi hai vị giáo sĩ này được đề nghị lấy ý kiến để đặt tên cho hai tuyến đường (7,5m và 10,5m) ở khu đông nam đài tưởng niệm thuộc quận Hải Châu.
"Gác" lại việc đặt tên, nhưng với quan điểm cá nhân, ông Hùng cho rằng những lập luận của 12 nhà nghiên cứu trên chưa thuyết phục. Trước hết, theo ông Hùng, quá trình hình thành chữ quốc ngữ là công trình tập thể.
Tuy nhiên công trạng của hai nhà truyền giáo đối với vai trò tạo ra từ điển để hình thành loại chữ này thì không ai phủ nhận được. Đặc biệt là mới đây, hai cuộc hội thảo lớn được tổ chức tại Bình Định và Quảng Nam đã nêu bật công lao này.
Ông Hùng cũng cho biết vào tháng 12 tới đây, tại TP Đà Nẵng sẽ diễn ra hội thảo liên quan đến chữ quốc ngữ.

TP HCM đã có tên đường Alexandre de Rhodes
Luật sư Vũ Quang Đức (Đoàn luật sư TP HCM) cho rằng việc đặt tên đường do HĐND cấp tỉnh, TP trực thuộc trung ương quyết định. Do đó, nếu một số người dân không đồng ý với việc dùng tên một danh nhân để đặt tên đường thì có thể kiến nghị HĐND xem xét.
Về chọn tên đường, phố; khoản 5, điều 10 nghị định 91/2005/NĐ-CP có quy định đường, phố được đặt tên có thể là tên danh nhân bao gồm cả danh nhân nước ngoài.
Danh nhân đó phải là người nổi tiếng, có đức, có tài, có đóng góp to lớn cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc cũng như của địa phương hoặc có đóng góp đặc biệt cho đất nước, có công lớn trong hoạt động văn hóa, nghệ thuật, khoa học, kĩ thuật, phát triển tình hữu nghị giữa các dân tộc, được nhân dân suy tôn và thừa nhận. Những nhân vật lịch sử còn có ý kiến đánh giá khác nhau hoặc chưa rõ ràng về mặt lịch sử thì chưa xem xét đặt tên cho đường, phố và công trình công cộng.
Ông nêu góc nhìn cá nhân: "Ở TP HCM cũng có con đường Alexandre de Rhodes đối diện với đường Hàn Thuyên. Hai con đường này nằm hai bên công viên 30-4, có ý nghĩa rất thú vị.
Một bên đường Alexandre de Rhodes được xem là ông tổ chữ quốc ngữ, một bên là đường Hàn Thuyên - ông tổ chữ Nôm. Tại Đông Nam Á, Đông Bắc Á, những nước chịu ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc, thì Việt Nam là nước duy nhất không dùng chữ tượng hình, hoặc đối với các nước chịu ảnh hưởng của Ấn Độ thì sẽ bị ảnh hưởng của chữ Phạn. Việt Nam là nước duy nhất trong khu vực dùng chữ Latin, cũng vì thế mà trong nhiều khía cạnh chúng ta phát triển rất nhanh".
TUYẾT MAI ghi
Chính quyền Đà Nẵng đã sai
Tác giả : Dương Quốc Chính Nguồn: Báo Tiếng Dân Ngày đăng: 2019-11-29
Mấy hôm nay, dân tình nhao nhao mắng mỏ 12 người, thực ra là 11 người phản đối Đà Nẵng đặt tên đường theo tên 2 ông giáo sĩ Alexandre de Rhodes và Francisco De Pina. Nhưng lẽ ra, chính chính quyền Đà Nẵng cũng phải bị lên án, vì hành xử quá hèn và không đúng quy định của pháp luật.
Mình đọc danh sách 12 trí thức kia thì không có ai có danh tiếng tầm cỡ quốc gia, đa số là thuộc ĐH Huế (gồm cả mấy cụ hưu trí), vài người ở TP HCM, 1 người ở HN, tất cả đều chưa có danh tiếng (mấy hôm nay mới bắt đầu nổi tiếng). Đặc biệt là không có ai thuộc TƯ Hội Khoa học lịch sử, ĐH Quốc gia, Viện Hàn lâm khoa học xã hội… tức là các trí thức ở các cơ quan nghiên cứu LS cấp quốc gia. Và đặc biệt là không có người phản đối nào là dân hay trí thức của Đà Nẵng.
Trong khi đó, một nguồn tin của Tuổi Trẻ ở Hội đồng đặt, đổi tên đường TP Đà Nẵng cho biết, bản kiến nghị được gửi qua đường bưu điện đến nhiều cơ quan của TP Đà Nẵng này không có chữ ký của người có tên trong danh sách.
Ông Hà Vỹ, phó giám đốc Sở Văn hóa – thể thao Đà Nẵng, đã có công văn gửi đến PGS.TS Lê Cung, trong đó có nội dung thông báo vì còn ý kiến trái chiều, chưa có sự đồng thuận cao nên sẽ báo cáo lãnh đạo UBND TP Đà Nẵng chưa đặt tên đường 2 giáo sĩ lần này.
Theo ông Huỳnh Văn Hùng – giám đốc Sở Văn hóa – thể thao Đà Nẵng, tất cả công dân đều có quyền đóng góp việc đặt, đổi tên đường, nhất là những hộ dân sống trên các tuyến đường sắp được đặt tên. Ông Hùng cho biết kỳ họp HĐND TP Đà Nẵng sẽ diễn ra vào tháng 12 này, nên việc tạm dừng để tranh luận ngã ngũ là cần thiết.
Theo quy định của pháp luật về việc đặt tên đường thì thẩm quyền quyết định việc đặt tên đường là do HĐND cấp tỉnh và TP trực thuộc TƯ. Vậy tại sao 2 ông Vỹ và Hùng lại hèn như vậy, chỉ vì 12 kẻ hủ nho kia mà dám dừng việc đặt tên đường, mà lẽ ra việc quyết định phải do HĐND TP ĐN? Nếu sau đây có 13 trí thức khác đề nghị ngược lại với 12 người kia thì các ông tính sao?
Được biết SG và Vũng Tàu đã có đường Alexandre De Rhodes từ lâu, trong khi SG (Gia Định) là nơi đầu tiên bị Pháp chiếm và mang đậm dấu ấn thuộc địa Pháp nhất Nam Kỳ. Vũng Tàu là TP cũng có nhiều dấu ấn của người Pháp với cái tên thuần Pháp là Cap Saint Jacques (đến thời ông Diệm mới đổi về tên Việt). Trong khi ĐN cũng là 1 nhượng địa của Pháp ở Trung Kỳ, cùng với HN và HP ở Bắc Kỳ.
Mình cho là chính quyền Đà Nẵng nên rút lại quyết định hồ đồ vừa rồi, hãy trả quyền quyết định lại cho HĐND TP ĐN theo đúng pháp luật.
Không hiểu vì lẽ gì mà trí thức ĐH Huế lại có thể can thiệp sâu vào vấn đề văn hóa của Đà Nẵng như vậy. Trí thức của ĐH Đà Nẵng ở đâu mà không lên tiếng?
Danh sách 12 hủ nho:
Danh sách 12 người ký tên vào bản kiến nghị gởi lãnh đạo thành phố Đà Nẵng đề nghị không đặt tên đường 2 “ông tổ” chữ Quốc ngữ là Alexandre de Rhodes và Francisco De Pina gồm:
– PGS. TS. Lê Cung, đến từ Khoa Lịch sử Trường Đại học Sư phạm Huế.
– Nhà Nghiên cứu lịch sử và văn hoá Nguyễn Đắc Xuân.
– PGS. TS. Trần Thuận, nguyên Phó Trưởng khoa, khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Tp. Hồ Chí Minh.
– PGS. TS. Phạm Quốc Sử, Trưởng khoa lịch sử, Trường Đại học Thủ đô, Hà Nội.
– PGS. TS. Nguyễn Tiến Dũng, nguyên Trưởng khoa Khoa Lý luận chính trị, trường Đại học Khoa học Huế.
– PGS. TS. Trương Công Huỳnh Kỳ, nguyên Trưởng khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Huế.
– TS. Phan Văn Hoàng, Trường Đại học Sư phạm Tp. Hồ Chí Minh.
– Nhà Nghiên cứu Văn học dân gian: Trần Hoàng, Nhà giáo Ưu tú, nguyên Phó Trưởng khoa Văn, Trường Đại học Sư phạm Huế.
– Ths. Hà Văn Lưỡng, nguyên Trưởng Khoa Văn, Trưởng Đại học Khoa học Huế.
– Nhạc sĩ Chúc Linh ở TPHCM.
– PGS. TS. Nguyễn Tất Thắng, Chủ nhiệm Bộ môn Lịch sử Việt Nam, Khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Huế.
– TS. Nguyễn Thị Thanh Huyền, Giảng viên chính, khoa Lý luận chính trị, trường Đại học Khoa học Huế.
Nếu xét rằng hai ông Linh mục sáng chế ra chữ quốc ngữ» là không có công thì tại sao ông Nguyễn Đắc Xuân lại học chữ Quốc Ngữ làm gì mà không học tiếng Tàu ? Tại sao ông không dùng chữ Hán mà ông đã học tại Đại học Huế để phổ biến tư tưởng của mình mà lại dùng chữ Quốc Ngữ. Cả nước Việt đã từ bỏ chữ Hán Nho vì nó không giúp phát riển được văn hóa của nước nhà mà phải dùng chữ Quốc Ngữ để theo kịp đà tiến bộ của thế giới. 
-------------
Ý kiến độc giả :
Thằng Nguyễn Đắc Xuân ngu hết biết. Nếu mi kỳ thị sự tiến bộ của văn minh Tây Phương cho rằng họ mang văn minh đến cho Việt Nam là để phục vụ cho riêng họ thì mi đừng có học chữ quốc ngữ mà cứ ôm chữ Hán Nho để tự phát huy văn hóa của mi đi. Sao bề ngoài thì tỏ vẻ chống đối còn trong bóng tối thì lom lem chờ chực ăn cắp chữ nghĩa và kiến thức của người khác và biến thành của mình, giống thằng Tàu chuyên nghề ăn cắp trí tuệ của phương Tây rồi từ đó sản xuất đồ nhại để bán cho thế giới.
Tại sao trong thời gian theo VC cầm súng thì Nguyễn Đắc Xuân lại không dùng súng nào ở địa phương do thầy Trí Quang của mi chế tạo ra mà lại dùng súng AK và K54 của Tàu Cọng là bọn chẳng có công gì với Việt Nam trái lại còn xâm lăng lãnh thổ và ăn hiếp dân Việt ?
Bất kể sản phẩm xuất xứ từ đâu và với mục đích gì, nhưng nếu đã phục vụ tốt cho chúng ta thì chúng ta đều phải biết ơn nó.
Tại sao Lenine là người nước ngoài, chẳng có công lao gì với nước Việt, ngược lại còn xúi tay sai đưa chủ nghĩa Cọng Sản vào Việt Nam khiến cho dân Việt chia rẽ, thù hận và chém giết lẫn nhau rồi còn dạy cho Đảng CSVN phải sát nhập nước Việt vào thế giới đại đồng nghèo đói bất công của Cọng Sản, Lenine lả kẻ phá hoại đất nước Việt Nam, ấy thế mà nước Việt lại lấy tên của ông Lenine đặt cho đường phố của mình, đặc biệt là ở thành phố Vinh ??
Ngu hết biết mà cũng làm ra vẽ trí thức !

JB Trường Sơn