Rút quân khỏi Đức, nước cờ mạo hiểm trên bàn cờ chiến lược Hoa Kỳ
Tác giả : Thanh Hà Nguồn: RFI Ngày đăng: 2020-06-08


Ảnh minh họa: Thủ tướng Đức Angela Merkel, tổng thống Mỹ Donald Trump cùng với tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Watford (Anh Quốc) ngày 04/12/2019. POOL/AFP/Archivos
Mỹ dường như tính tới việc giảm 30% quân số đang đồn trú tại Đức: Phải chăng Washington lập lại đòn hù dọa hay đã đến lúc tổng thống Trump thi hành kế hoạch giảm nhẹ gánh nặng quân sự cho Hoa Kỳ ? Nếu tin loan tải trên báo The Wall Street Journal hôm 06/06/2020 được kiểm chứng, quan hệ chiến lược giữa Washington và Berlin cũng như giữa Mỹ với Liên Minh Bắc Đại Tây Dương (NATO) sẽ sang một khúc quanh mới.
Trước mắt, cả Nhà Trắng lẫn Lầu Năm Góc cùng từ chối bình luận, xác nhận hay bác bỏ tin tổng thống Donald Trump ra lệnh cho bộ Quốc Phòng giảm quân số đang đóng tại Đức đang từ 34.500 xuống còn 25.000. Tại Berlin chính giới đang rúng động trước một kịch bản tai hại nếu tin trên là đúng.
Đức tỏ ra bất bình vì tuy là đồng minh cột trụ, thân thiết nhất của Hoa Kỳ trong NATO, chính quyền Berlin đã không được thông báo trước về quyết định của Nhà Trắng. Nhưng quan trọng hơn cả, là nếu tin trên của tờ The Wall Street Journal được kiểm chứng, thì “quyết định này gây nhiều tổn thất trong quan hệ song phương” và “có nguy cơ đe dọa đến an ninh của nước Đức” vốn từ trước đến nay được đặt dưới “ô dù” bảo vệ của NATO mà thành viên quan trọng nhất là nước Mỹ.
Rút gần 10.000 quân ra khỏi 21 căn cứ quân sự của Mỹ trên toàn lãnh thổ Đức sẽ là hành động cụ thể nhất kể từ khi tổng thống Trump đòi NATO phải chia sẻ gánh nặng quân sự và chỉ trích Liên Minh này là một cơ cấu “đã lỗi thời”. Hơn thế nữa đây là tín hiệu mạnh cho thấy Hoa Kỳ thoái lui trong chiến lược phòng thủ châu Âu.
Về động cơ thúc đẩy Nhà Trắng ra quyết định này, giới phân tích nêu ra ít nhất ba lý do : một là chính quyền Trump muốn trả đũa thủ tướng Angela Merkel khước từ lời mời của nguyên thủ Mỹ bay sang Washington đến dự thượng đỉnh G7 vào tháng 6/2020. Tiếng nói của bà Merkel phá hỏng kế hoạch của Nhà Trắng muốn phô trương sự đoàn kết của phương Tây trong bối cảnh đại dịch Covid-19. Lý do thứ hai có thể là Mỹ muốn trừng phạt Đức vẫn không tăng ngân sách quốc phòng, phó mặc an ninh quốc gia cho Hoa Kỳ nhưng lại dùng ngân sách để mua dầu khí của Nga như tổng thống Trump thường tuyên bố. Lý do thứ ba có thể đơn giản là 5 tháng trước bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, Donald Trump muốn chứng minh với cử tri rằng, không có lý do gì nước Mỹ huy động ngân sách để bảo vệ châu Âu và lập lại lá bài đòi châu Âu phải chi ra nhiều hơn để tự vệ.
Tuy nhiên như giới quân sự ở hai bên bờ Đại Tây Dương cùng nhận định : Việc Hoa Kỳ giảm hiện diện quân sự tại châu Âu – dù hiện nay mới chỉ là lời nói, cũng đủ làm suy yếu liên minh quân sự của phương Tây, mà trước hết là đối với an ninh của bản thân nước Mỹ. Như một cựu chỉ huy quân đội Mỹ tại châu Âu, Ben Hodges ghi nhận : “Sự hiện diện của quân đội Mỹ tại châu Âu không chỉ nhằm bảo vệ Lục Địa già hay bảo vệ nước Đức nơi có gần 35.000 lính Mỹ đồn trú, mà còn nhằm bảo vệ tất cả các thành viên NATO, kể cả Hoa Kỳ”.
Trong số những cơ sở của quân đội của Mỹ tại Đức, có căn cứ tại Stuttgart, tổng hành dinh phối hợp các chiến dịch tại châu Âu và châu Phi. Căn cứ không quân ở Ramstein- miền tây nước Đức, chiếm một vị trí then chốt trong việc vận chuyển nhân sự và trang thiết bị trong các cuộc chiến tại Irak và Afghansitan. Đó là chưa kể bệnh viện quân y tại Landsthul, gần Ramstein, là trung tâm lớn nhất của quân đội Hoa Kỳ ở hải ngoại.
Trong bối cảnh đó, cựu chỉ huy Ben Hodges kết luận, giảm quân số tại Đức sẽ là “một sai lầm vô cùng to lớn”.
Còn đối với châu Âu, như lời một lãnh đạo đảng bảo thủ CDU trong liên minh cầm quyền tại Đức, ông Johann Wadephul, việc Mỹ giảm sự hiện diện quân sự tại Đức trước hết nhắc nhở châu Âu là đã đến lức cần tự trông vào sức mình về khả năng phòng thủ. Nhưng quan trọng không kém là khi NATO suy yếu do thiếu vắng Hoa Kỳ, đây sẽ là một “món quà” quý giá mà Doanld Trump dành tặng cho cả Trung Quốc và Nga. Bởi như một chính khách Đức thuộc cánh tả trong liên minh cầm quyền của thủ tướng Merkel, ông Rolf Muetzenich, ghi nhận, Mỹ giảm quân số có khả năng khiến châu Âu “xét lại chính sách phòng thủ và an ninh một cách lâu dài”.
Có điều sau gần hết một nhiệm kỳ 4 năm Donald Trump ở Nhà Trắng, quốc tế quen với việc nguyên thủ Mỹ thường xuyên thay đổi ý kiến, và ông thường có những tuyên bố “đao to búa lớn” để huy động cử tri.
Những khẩu hiệu như thể Donald Trump lúc nào cũng trong giai đoạn vận động tranh cử đó, sẽ được thực hiện đến đâu ? Đây lại là một chuyện khác. Điều này từng được kiểm chứng qua nhiều hồ sơ từ cuộc đọ sức thương mại với Trung Quốc, đến đàm phán hạt nhân với Bắc Triều Tiên hay khúc dạo đầu trong đối thoại với quân Taliban về tiến trình vãn hồi hòa bình cho Afghanistan.
------------
Mỹ rút bớt quân khỏi Đức, Ba Lan hy vọng đón nhận?
Nguồn: BBC Tiếng Việt Ngày đăng: 2020-06-08


Thủ tướng Đức, bà Angela Merkel, và Thủ tướng Ba Lan Mateusz Morawiecki trong một lễ tưởng niệm tại Trại tập trung Auschwitz II-Birkenau của Phát xít Đức ở Ba Lan hồi cuối 2019
Cùng thời gian các báo Mỹ và Đức đăng tin Tổng thống Donald Trump đã chuẩn y kế hoạch rút 9,5 nghìn quân Mỹ khỏi Đức, thủ tướng Ba Lan nói nước ông "hy vọng nhận một số quân Mỹ rút từ Đức".
Theo hãng thông tấn Ba Lan (PAP) hôm 06/06, Thủ tướng Mateusz Morawiecki nói rằng "Ba Lan đang nói chuyện với Hoa Kỳ" về việc tăng thêm quân Mỹ "để bảo vệ tuyến phía Đông của Nato".
Hai tờ báo Wall Street Journal (Mỹ) và Der Spiegel (Đức) cùng đưa tin về kế hoạch rút đi một số lượng đáng kể quân Mỹ hiện đồn trú ở Đức vào mùa thu này.
Tuy nhiên, con số hai tờ báo đưa ra, trích dẫn các nguồn họ nói là từ giới chức cao cấp của Hoa Kỳ, lại khác nhau.
Tờ báo Mỹ nói hôm 05/06 rằng chừng 9,5 nghìn quân Mỹ sẽ rút đi, nhưng báo Đức nói, con số có thể lên tới 15 nghìn.
Nhưng quan trọng hơn là con số quân Mỹ ở Đức sẽ bị chính quyền Trump hạn chế ở mức 25 nghìn, theo Wall Street Journal.
Các phản ứng khác nhau
Bộ trưởng Ngoại giao Đức Heiko Maas chỉ nói việc rút bớt quân Mỹ là "đáng tiếc" và thừa nhận rằng quan hệ Hoa Kỳ - CHLB Đức là "phức tạp".
Ông Maas nhắc lại sự hiện diện của quân đội Hoa Kỳ, một trong các nước Đồng minh đánh thắng chế độ Hitler, đã có ở Đức từ sau Thế Chiến 2, là "tốt cho cả Hoa Kỳ và Đức".
Nhưng một số quan chức của đảng cầm quyền CDU đã phê phán quyết định này, cho rằng phía Mỹ "không hề tham vấn gì nước Đức".
Ông Johann Wadephul, phát ngôn viên về đối ngoại của khối dân biểu hai đảng CDU/CSU trong liên minh cầm quyền cho rằng chính quyền Trump "coi thường vai trò lãnh đạo" của họ trong Nato.
Cùng lúc, lãnh đạo đảng cánh Tả trong Quốc hội Đức, Dietmar Bartsch thì hoan nghênh quyết định của Tổng thống Trump, nhưng nói là Hoa Kỳ "cần rút hết quân và rút cả vũ khí nguyên tử khỏi Đức".
Đảng cánh Tả (Die Links) gồm nhiều thành viên là cựu cộng sản ở Đông Đức.
Các báo Đức nhắc rằng tin về chuyện Hoa Kỳ sẽ rút 9,5 nghìn quân hoặc nhiều hơn từ Đức lại là một "cú choáng" nữa không chỉ cho Đức mà cho cả thế giới.
Tin quân Mỹ rút khỏi Bắc Syria, và vụ bắn chết tướng Iran Qassem Soleimani, đều xảy ra hoàn toàn không có tham vấn hay thông báo gì trước cho các đồng minh Nato ở châu Âu.
Sau vụ giết tướng Soleimani, Nato phải vội vàng tạm ngưng hoạt động của nhóm huấn luyện tại Iraq vì vấn đề an ninh.


Tổng thống Donald Trump cho rằng Nato đừng nên quá phụ thuộc vào Hoa Kỳ
Hiện Hoa Kỳ có 34.674 quân Mỹ và nhân viên hỗ trợ tại Đức.
Trong số này có trên 27 nghìn bộ binh và gần 13 nghìn quân lực của Không quân.
Căng thẳng Mỹ và Nato đã gia tăng dưới thời của Tổng thống Trump sau khi ông nói Nato đừng nên quá phụ thuộc vào Hoa Kỳ.
Tuy vậy, ông Trump có vẻ ưu ái một số đồng minh khác trong Nato ở Đông Âu.
Đúng một năm trước, khi đón Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda tới thăm Washington, ông Trump nói Hoa Kỳ sẽ điều thêm 1000 quân luân chuyển sang Ba Lan.
Số 1000 quân này được điều động từ lực lượng 52 nghìn quân Mỹ đóng ở Đức vào lúc đó.
Hoa Kỳ khi đó cho hay họ sẽ điều sang Ba Lan cả các đơn vị dùng vũ khí hạng nặng và drone.
Quan hệ Đức - Mỹ chia đôi đường?
Tại châu Âu, lính Mỹ đóng ở Đức là nhiều nhất, rồi tới Italy, Anh và Tây Ban Nha, nhưng quan hệ với Đức gần đây ngày càng căng thẳng.
Có ý kiến cho rằng quan hệ không thân thiện giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Đức Angela Merkel đã làm giao hảo hai bên kém đi.
Nhưng có những nhà quan sát khác chỉ ra những nguyên nhân sâu xa hơn, như các quyết định của Đức ngày càng khác với quan điểm của Hoa Kỳ.
Theo trang Dziennik.pl ở Ba Lan, hai bên có mâu thuẫn về chi phí quốc phòng. Hoa Kỳ muốn Đức tăng chia sẻ chi phí quốc phòng lên 1,5% GDP, theo tiêu chuẩn Nato, nhưng Đức sẽ chỉ chi 1,25% (2023).
Đức vẫn tiếp tục với đường ống dẫn khí Nord Stream từ Nga, bất chấp phản đối của Hoa Kỳ và một số nước Đông Âu.


Chương trình do thám điện tử Maximator được lấy tên theo tên một loại bia Đức
Ngoài ra, Đức vừa tái khởi động chương trình do thám điện tử Maximator, từng ra đời trong thập niên 1970 cùng Thụy Điển, Đan Mạch và Hà Lan, và tới 1985 thì có thêm Pháp gia nhập.
Mang tên một loại bia ở Munich, Maximator bị Hoa Kỳ coi là muốn ttừ khước hợp tác với  chương trình FiveEye của Hoa Kỳ, Anh, Canada, New Zealand và Úc.
Hoa Kỳ coi FiveEye là công cụ hữu hiệu để chống lại sự thống trị về công nghệ do thám của Trung Quốc.
Về mua bán vũ khí, cuối tháng 3/2020, Đức đặt mua 45 máy bay F/A18 Hornet nhưng mua cả 45 chiến đấu cơ Eurofighter của châu Âu.
Hà Lan, Bỉ và Ý lại chỉ đặt mua F-35 của Hoa Kỳ để hiện đại hóa không quân.
F-35 cũng là loại máy bay của Mỹ mà Ba Lan đặt mua.
Phía Hoa Kỳ cho rằng để được hưởng bảo vệ của ô hạt nhân từ họ, các đồng minh phải mua phi cơ của Mỹ để có tính đồng bộ khi hiện đại hóa không quân.
--------
Ý kiến độc giả :

Nếu nước Mỹ có dư tiềm lực để tự giữ gìn an ninh cho mình và thừa sức phục hồi hòa bình cho cả thế giới nếu có sự sụp đổ toàn cầu… thì nước Mỹ cũng nên từ bỏ vai trò "vú em" cho thế giới hiện nay, nhất là đối với những quốc gia kiêu ngạo, đang nhờ vả sự bảo vệ của mình mà lại hổn xược chửi lên đầu mình.
Hãy tận dụng vị trí địa chính trị thuận lợi của mình để tự bồi đắp xây dựng và trở nên Vĩ Đại và Vô Địch, và lúc đó sẽ ra tay cứu giứp cho những ai khiêm nhượng cầu xin mình giúp đỡ. Riêng đối với nước nào chủ trương "Ta về ta tắm ao ta, dù dơ dù đục ao nhà vẫn hơn" thì cứ để mặc cho chúng nổi ghẻ nổi sài. Mang cái thân ghẻ lỡ mà cao ngạo với đời được chăng ? Riêng với thằng chuyên nghề ăn trộm thì đừng bao giờ giao dịch với nó, vì chỉ có hại chứ không có lợi.

Kim Hoa Bà Bà