Làm thế nào để tranh luận với người phân biệt chủng tộc
Nguồn: BBC Tiếng Việt Ngày đăng: 2020-06-11


Sự phân biệt chủng tộc có thể được hóa giải bằng thực tế và khoa học
Có rất nhiều định kiến và huyền thoại về chủng tộc, nhưng điều này không khiến những chúng thành thực tế.
Nhiều người có thiện ý nhưng kinh nghiệm và lịch sử văn hóa đã khiến cho họ có những quan điểm không được củng cố bởi tính di truyền của con người. Ví dụ: giả định rằng sinh viên Đông Á giỏi toán hơn, người da đen có nhịp điệu tự nhiên hoặc người Do Thái rất giỏi về tài chánh. Chúng ta chắc ai cũng quen biết những người có suy nghĩ như vậy.
Tiến sĩ Adam Rutherford, một nhà di truyền học và người dẫn chương trình của BBC, nói "Chủ nghĩa phân biệt chủng tộc đang được thể hiện công khai ngày hôm nay hơn bất cứ lúc nào tôi có thể nhớ được, và nhiệm vụ của chúng ta là đối chứng điều đó với sự thật."
Vì vậy, ông cho chúng ta một bộ công cụ khoa học để tách thực tế khỏi huyền thoại.
Dưới đây là cách để hóa giải năm huyền thoại bằng chứng cớ khoa học và thực tế.


THỰC TẾ: Tất cả mọi người chia sẻ gần như tất cả DNA của nhau
HUYỀN THOẠI 1: DNA của người da đen và da trắng hoàn toàn khác nhau
Sắc tố chính trong da người là melanin. Melanin bảo vệ chúng ta khỏi ánh nắng mặt trời.
Nó hấp thụ các tia cực tím của mặt trời trước khi chúng có thể phá hủy folate, một trong những vitamin chủ chốt của cơ thể.
Nhiều gen liên quan đến con đường sinh hóa dẫn đến việc sản xuất melanin. Sự biến đổi tự nhiên trong các gen này là nguyên nhân gốc rễ của phổ màu da mà con người có.
Vì vậy, sự khác biệt di truyền lớn nhất của loài người là giữa người da trắng và người da đen, phải không? Sai.
Trước tiên, tất cả mọi người chia sẻ gần như tất cả các DNA giống nhau.
Thứ hai, lục địa châu Phi có sự đa dạng di truyền nhiều hơn so với phần còn lại của thế giới.
Hai người từ các bộ lạc khác nhau ở Nam Phi sẽ có sự khác biệt về mặt di truyền lớn hơn là giữa người Sri Lanka, người Māori và người Nga.
Chúng ta có thể phân loại con người theo màu da trắng, đen hoặc nâu, nhưng những khác biệt có thể nhìn thấy này không phản ánh chính xác sự khác biệt di truyền - hay đúng hơn là tương đồng - giữa chúng ta.
HUYỀN THOẠI 2: Không có sự 'thuần khiết chủng tộc'


THỰC TẾ: "Thuần khiết chủng tộc hoàn toàn là điều tượng tượng"
Chúng ta nghĩ rằng một số khu vực, vùng đất hoặc dân tộc nào đó bị cô lập - về thể chất hoặc văn hóa - và những ranh giới này không thể vượt qua.
Nhưng đây không phải là những gì lịch sử, cũng không phải di truyền học, nói với chúng ta. Trong thực tế, không có quốc gia nào hoàn toàn không biến chuyển.
"Con người đã di chuyển khắp thế giới trong suốt lịch sử và quan hệ tình dục bất cứ khi nào và bất cứ nơi nào họ có thể," Tiến sĩ Rutherford nói.
Nhiều khi có những chuyển động lớn trong thời gian ngắn.
Thường xuyên hơn, con người chủ yếu không biến chuyển trong một vài thế hệ - và điều đó khiến chúng ta cảm thấy có một cái neo địa lý và văn hóa.
"Tuy nhiên, mọi người Đức quốc xã đều có tổ tiên là người Do Thái", tiến sĩ Rutherford nói, "Mọi người da trắng thượng đẳng đều có tổ tiên người Trung Đông. Mọi người phân biệt chủng tộc đều có tổ tiên người gốc Phi, Ấn Độ, Đông Á, cũng như mọi người khác."
"Thuần khiết chủng tộc thuần túy chỉ là một tưởng tượng. Với loài người, không có dòng máu thuần túy. Mà là một sinh vật được làm giàu bởi dòng máu của vô số người," ông nói.
HUYỀN THOẠI 3: 'Nước Đức cho người Đức', 'Nước cho người Pháp' v.v...


Ai là người đầu tiên ở bất kỳ quốc gia nào?
Nhiều người rất lo lắng về vấn đề nhập cư và người tị nạn từ nơi khác đến đất nước của họ, một hiện tượng gần đây đã được trải nghiệm ở nhiều nơi trên thế giới.
Trong số các ví dụ gần đây, vụ nổ súng vào ngày 19/2 bắt đầu tại một quán bar shisha ở Hanau, Đức, được thúc đẩy bởi một học thuyết cực hữu là phải trục xuất hoặc giết người nhập cư.
Giới khuynh hữu từ lâu đã thể hiện sự tức giận dưới dạng các khẩu hiệu tương tự. "Nước Đức dành cho người Đức", "Nước Pháp cho người Pháp", và "Nước Ý người Ý", đều đã được sử dụng như những cụm từ chống nhập cư bởi các nhóm cực hữu.
"Quay trở lại nơi bạn đến" là một cụm từ gây khó chịu trên toàn thế giới.


'Nước Ý cho người Ý' là một liên minh của các đảng cực hữu
Trên thực tế, các quốc gia như Đức, Pháp, Thổ Nhĩ Kỳ và Ý đã có người nhập cư trong suốt lịch sử của họ. Thật ra, hầu như tất cả mọi quốc gia đều như thế.
Quần đảo Anh, chẳng hạn, đã trở thành nhà của những người di cư kể từ khi họ tách khỏi lục địa khoảng 7.500 năm trước.
Trước khi người Pháp tiếp quản vào năm 1066, một phần của thế giới đã bị xâm chiếm bởi người Viking, Angles, Saxons, Huns và hàng chục bộ lạc và gia tộc nhỏ khác.
Và ngay cả trước đó, người La Mã đã cai trị ... và họ cũng đến từ khắp nơi trên đế chế liên lục địa, đến tận châu Phi cận Sahara và Trung Đông.


Người khuân vác thịt diễu hành tại Vương quốc Anh năm 1972, mang theo biểu ngữ và kiến nghị "nước Anh cho người Anh" kêu gọi chấm dứt tất cả nhập cư vào Anh
Trước đó nữa, khoảng 4.500 năm trước, nước Anh chủ yếu là gồm những người nông dân, những người di cư từ châu Âu đã kéo nhau qua vùng đất giữa Hà Lan và Đông Anglia.
Dựa trên bằng chứng DNA, chúng tôi nghĩ rằng họ có thể đã có làn da màu ô liu, với mái tóc đen và đôi mắt nâu.
Và trước họ có những người đi săn bắn, gặt hái, những người thậm chí còn có làn da sẫm màu hơn.
Vì vậy, khi các đảng chính trị hoặc thậm chí những người phân biệt chủng tộc nói: "Nước Pháp cho người Pháp", hay "Nước Ý cho người Ý" và nói về những người "bản địa" ... những điều đó thực sự có ý nghĩa gì?
HUYỀN THOẠI 4: Xét nghiệm phả hệ có thể chứng minh một người là 100% da trắng


Con người chỉ thừa hưởng DNA từ một nửa số tổ tiên của mình trong mười một thế hệ trước
Gia phả và tổ tiên làm chúng ta say mê - và đặc biệt là những người phân biệt chủng tộc.
Các trang web như Stormfront thường xuyên được những người theo chủ nghĩa da trắng thượng đẳng, và thành viên của nhóm chống Do Thái, những người đưa ra các lý thuyết cho sự từ chối Holocaust và bị ám ảnh bởi yếu tố di truyền của con người.
Họ sử dụng các xét nghiệm phả hệ chính thống, giống như các xét nghiệm của Ancestry DNA, để "chứng minh" họ là người da trắng 100% hoặc không phải là người Do Thái.
Tuy nhiên, lập luận này bị khiếm khuyết.


Con người không thừa hưởng tất cả DNA từ tất cả tổ tiên
DNA có thể cho chúng ta biết một số điều thú vị về lịch sử gia đình - và nó rất hữu ích trong việc xác định những người ruột thịt như anh chị em ruột hoặc cha mẹ ruột - nhưng DNA bị giới hạn sâu sắc bởi sinh học cơ bản.
Theo thời gian, con cháu bắt đầu rũ bỏ DNA của tổ tiên mình, và số lượng DNA bị biến mất qua nhiều thế hệ rất lớn.
Chúng ta chỉ mang trong người một nửa số DNA từ tổ tiên trong mười một thế hệ trở lại. Vì vậy, có thể về mặt di truyền chúng ta không liên quan gì đến những người thực sự là tổ tiên của mình từ Thế kỷ thứ 18.
"Chúng ta là hậu thân của nhiều giống người, từ khắp nơi trên thế giới, từ những người chúng ta nghĩ rằng mình biết và từ những người mình không biết gì về", tiến sĩ Rutherford nói, "Chúng ta sẽ không có liên kết di truyền gì đáng kể với nhiều người trong số đó."
HUYỀN THOẠI 5: Người da đen chạy nhanh hơn người da trắng


Lực sĩ da đen được cho là chạy nhanh hơn lực sĩ da trắng
Người đàn ông da trắng cuối cùng thi đấu trong trận chung kết 100m tại Thế vận hội là vào năm 1980.
Kể từ đó, lực sĩ da đen đã thống trị các cuộc đua chạy nước rút hiện đại. Điều này khiến mọi người thường nghĩ rằng những người gốc Phi có lợi thế trong môn thể thao này vì yếu tố di truyền từ tổ tiên họ.
"Có thể có xác suất những dự đoán mà người ta có thể đưa ra về thành công dân tộc và thể thao dựa trên di truyền học", tiến sĩ Rutherford nói, "nhưng đó sẽ là những dự đoán yếu nhất."
Trên thực tế, yếu tố di truyền trong sự thành công về lãnh vực thể thao rất phức tạp.


Yếu tố di truyền tự nó sẽ không cho chúng ta đoán được ai có khả năng chiến thắng nhất
Có rất nhiều yếu tố trong sinh lý học về thể chất, bao gồm kích thước của trái tim, hiệu quả trong việc hấp thụ oxy và phục hồi cơ bắp, ông Ruherford nói.
Và đây là những hiện tượng tương đối được hiểu rõ và có cơ sở về mặt di truyền. Nhưng có những đặc điểm thể chất khác (như tính linh hoạt và phối hợp) hiện ít được hiểu rõ.
Thêm vào đó, có những khía cạnh tâm lý như quyết tâm, tập trung và chấp nhận rủi ro, chẳng hạn.
Chúng tôi biết rằng những người giỏi các môn thể thao cần năng lượng bùng nổ thường có tỷ lệ tế bào cơ "co giật nhanh" cao hơn, xử lý năng lượng nhanh hơn.


Yếu tố di truyền trong sự thành công về lãnh vực thể thao rất phức tạp
Các di truyền làm nền tảng cho điều này liên quan đến một gen gọi là ACTN3.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng các vận động viên ưu tú trong các môn thể thao sức mạnh có nhiều khả năng có các bản sao loại R của ACTN3. Nghiên cứu chỉ ra rằng người Mỹ gốc Phi có số gen này cao hơn (96%) so với người Mỹ da trắng (80%).
Điều đó mang lại một lợi thế nhỏ cho người Mỹ gốc Phi trong các môn thể thao đòi hỏi năng lượng bùng nổ - nhưng lợi thế này không lớn đủ để giải thích sự khác biệt giữa số lượng người chạy nước rút người Mỹ gốc Phi và các đối thủ cạnh tranh da trắng.
Về gen đó, bạn có thể thấy trong sáu người chạy nước rút da đen so với năm vận động viên da trắng.
Tiến sĩ Adam Rutherford nói rằng đây là một phân tích đơn giản, nhưng vẫn là một ví dụ tốt cho thấy di truyền không phù hợp với định kiến chủng tộc trong thể thao.
------------