Việc từ chức tiêu biểu của các giám mục xứ Chi lê
- Chuyện gì sẽ xảy đến sau đó ?
Author: Edward Pentin Source: National Catholic Register Posted on: 2018-05-21


Đức cha Fernando Ramos, giám mục phụ tá giáo phận Santiago, và Giám mục Juan Ignacio González của San Bernardo, một thành viên của ủy ban quốc gia Chile về bảo vệ trẻ vị thành niên, rời cuộc họp báo ngày 18 tháng 5 năm 2018, tuyên bố việc từ chức của tất cả 34 giám mục Chile tại buổi kết thúc hội nghị 3 ngày của họ với Đức Giáo Hoàng Phanxicô tại Vatican. (Daniel Ibáñez / CNA)
Phải chăng Đức Thánh Cha sẽ chấp nhận sự từ chức của một số hoặc tất cả các giám mục ở Chili? Và các cấp tu sĩ khác ở châu Mỹ Latinh và những nơi xa hơn… có phải cũng bị đối xử như họ không?
Quyết định của 34 giám mục Chili đệ đơn từ chức là không thể tránh khỏi sau khi lá thư dài 10 trang của Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã bị rò rỉ sáng nay trong đó ngài phê phán nghiêm khắc sự lãnh đạo Giáo hội ở Chili.
Linh mục Fernando Karadima
Giáo Hoàng Francis đã ban hành một phê phán gây đổ vỡ trong việc Giáo Hội xử lý các trường hợp lạm dụng tình dục. Bức thư không chỉ bao gồm trường hợp nổi tiếng của kẻ lạm dụng tình dục liên tục là cha Fernando Karadima, mà còn liên quan đến bốn giám mục trong một cáo buộc về hành vi bao che của họ, nhưng cũng có những trường hợp khác được trích dẫn liên quan đến các dòng tu khác gồm dòng Salesians, Franciscans và Marist Brothers.
Việc xử lý sai lầm bao gồm các giới chức hữu trách của Giáo hội liên quan đến “không những một vài vụ” về tội phạm nghiêm trọng không tưởng mà còn về những vụ cố tình làm trì trệ việc điều tra hoặc chẳng điều tra chút nào cả cả. Còn có những vụ điều tra khác có tính chất "chểnh mãng rất nghiêm trọng". Các hành vi tội phạm được đơn thuần gán cho lý do yếu đuối tinh thần, và biện pháp của các giới chức đó là chỉ giải quyết chuyển đổi một số kẻ tội phạm lạm dụng đến các vị trí phục vụ khác, nơi họ có cơ hội “tiếp xúc hàng ngày và trực tiếp với trẻ vị thành niên”.
Đức Giáo Hoàng nói rằng ngài "bị bối rối và xấu hổ" bởi những lời khai nói rằng các viên chức Giáo Hội chịu trách nhiệm điều tra các cáo buộc lạm dụng đã bị áp lực, hoặc các tài liệu về tội phạm đã bị tiêu hủy.
Một phần Ngài đổ lỗi cho hệ thống cai quản của chủng viện bị hỏng, bao gồm việc cho phép những người đàn ông có tiền sử đồng tính luyến ái tiếp tục sứ vụ của họ, nhưng cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải nhận ra những nguyên nhân cơ bản. Ngài tự tố cáo bản thân nhưng cũng đã cho rằng toàn bộ giám mục Chili đều có trách nhiệm, nói rằng không ai có thể được miễn trừ.
Đức Giáo Hoàng ghi nhận rằng đã xảy ra sự "mất mát nhiệm vụ ngôn sứ", kêu gọi Giáo Hội Chili phải đặt trọng tâm vào Chúa Kitô, chứ không phải vào chính giáo hội Chili, và cảnh báo chống lại "tinh thần tự cho mình là ưu tú", "tinh thần tự cao là giáo sĩ" và "tinh thần tự cho mình có thiên chức cứu độ", và việc thừa nhận mình sai lầm là cần thiết để nhận được ân sủng trong công việc, ngài nói thêm.
Hiển nhiên rõ ràng là Ngài mong đợi việc từ chức, ngài nói rằng việc loại bỏ một người ra khỏi chức vụ là việc “phải được làm.” Ngài kêu gọi “căn nguyên và cấu trúc” của Giáo Hội phải được giải quyết để cho những thất bại đó không bao giờ xảy ra nữa. Và ngài cảnh báo các giám mục cần phải chống lại sự cám dỗ muốn "cứu đồng liêu" và danh tiếng của họ, mà tốt hơn là phải "có sự nghiêm túc và cùng chịu trách nhiệm với nhau" để giải quyết các vấn nạn như triệu chứng bệnh hoạn của toàn bộ giáo hội.
Ai có thể từ chức?
Liệu Đức Thánh Cha sẽ chấp nhận một số hoặc tất cả các đơn từ chức của các giám mục ? Điều chắc chắn rằng bốn giám mục bị buộc tội che giấu vụ lạm dụng tình dục Karadima - là các ngài Juan Barros, Andrés Arteaga, Tomislav Koljatic và Horacio Valenzuela - có thể được chấp nhận cho từ chức.
Đức Giáo Hoàng ban đầu đã binh vực cho Giám mục Barros, nói rằng ngài đã không nhận được bằng chứng gì về tội phạm của vị giám mục này, và gọi các cáo buộc chống lại GM Barros là "vu khống" trong chuyến viếng thăm của ngài đến Chili vào tháng Giêng. Nhưng sau khi nhận được kết quả của cuộc điều tra mà ngài đã ra lệnh cho Đức Tổng Giám Mục Charles Scicluna xúc tiến, Giáo Hoàng Francis đã xin lỗi cho lời bênh vực của ngài trước đó, ngài đã tổ chức cuộc họp ở Rome kéo dài từ ngày 15 đến 17 tháng Năm với các giám mục Chili, và gặp ba nạn nhân bị lạm dụng nổi bật nhất.
Vậy thì, cái gì đã làm nên các sự kiện quan trọng của ngày hôm nay ? Một số nhà quan sát gần Vatican nghi ngờ rằng việc từ chức hàng loạt này được đưa lên bởi sự phối hợp của các giám mục với Ban Bí thư của Tòa Thánh và chính Đức Giáo Hoàng.
Họ tin rằng rất có thể hầu hết các giám mục được đảm bảo rằng vị trí của họ sẽ được an toàn và họ sẽ tiếp tục giữ chức vụ dù đã đệ đơn từ chức, ngoại trừ bốn giám mục phạm tội, và có thể một vài người khác nữa.
"Thật buồn và thật sự không may," một nhân vật cấp cao trong Giáo hội nói với báo Register chúng tôi với điều kiện giấu tên.
Juan José Pineda
Ông nói rằng các giám mục Chili "cần phải thực thi đúng trách nhiệm của họ", nhưng nhắc nhở rằng các sự kiện của ngày hôm nay có thể gây ra những vấn đề nghiêm trọng cho các giám mục trên toàn thế giới nếu toàn bộ hội nghị các giám mục cũng "nói họ phải cuốn gói và ra đi" theo cùng một cách tương tự.
Nó đặt ra một “tiền lệ rủi ro”, ông nói, và tự hỏi tại sao Đức Giáo Hoàng không lập ra một ủy ban để điều tra giám mục nào phải bị quy lỗi.
Một số người đã tự hỏi liệu các cấp giáo hội khác ở Mỹ Latinh và những nơi xa hơn có phải đối mặt với cùng một cách đối xử hay không.
Các vấn đề cấu trúc và thất bại trong việc xử lý các trường hợp lạm dụng tình dục được biết là hiện có ở các nơi khác, kể cả Argentina. Nhưng một vụ cụ thể trong các tin tức gần đây liên quan đến nước Honduras và cách riêng là giám mục phó Juan José Pineda của tổng giáo phận Tegucigalpa.
Bất chấp cáo buộc lạm dụng tình dục chống lại ông ta đã bắt đầu ít nhất một thập kỷ trước, và một cuộc điều tra bởi giáo hoàng  vào năm ngoái, ông này vẫn tại vị và tiếp tục phụ trách giáo phận trong thời gian vắng mặt thường xuyên của vị đồng minh thân cận của ông là Hồng Y tổng giám mục Oscar Rodríguez Maradiaga.

Điền Phong phỏng dịch