Mạnh Vãn Chu: Bản PowerPoint dẫn tới tranh chấp quốc tế
Tác giả : Gordon Corera Nguồn: BBC Tiếng Viêẹt Ngày đăng: 2021-09-25


Giám đốc tài chính Huawei Mạnh Vãn Chu đã bay về Trung Quốc
Khi Mạnh Vãn Chu hạ cánh xuống sân bay Vancouver ngày 1/12/2018, bà chỉ định vào thành phố một thời gian ngắn. Nhưng phải gần ba năm sau, nữ giám đốc tài chính Huawei và con gái của người sáng lập hãng viễn thông khổng lồ này mới được tự do trở lại.
Hôm thứ Sáu 24/9, các công tố viên tuyên bố việc yêu cầu dẫn độ bà Mạnh sang Mỹ đã được hoãn.
Trong suốt ba năm đấu tranh pháp lý căng thẳng, Canada kẹt trong căng thẳng leo thang giữa Washington và Bắc Kinh.
Và tâm điểm của câu chuyện là một bản trình bày PowerPoint dài 16 trang.
Điểm dừng Vancouver và lệnh bắt giữ
Khi máy bay của bà Mạnh từ Hong Kong hạ cánh xuống Vancouver, Mạnh Vãn Chu dự định về ngôi nhà bà sở hữu ở thành phố này để lấy thêm hành lý trước khi lên chuyến bay tiếp theo sang Mexico dự một cuộc họp công ty.
Thế nhưng bà bị nhân viên an ninh Canada tra hỏi trong ba giờ, điện thoại của bà bị tịch thu và hành lý bị lục soát.


Bà Mạnh Vãn Chu bị quản thúc tại gia ở Vancouver trong ba năm
Sau đó, bà được chính thức đưa vào Canada. Tại thời điểm đó, Cảnh sát Kỵ binh Hoàng gia Canada bắt bà do một yêu cầu dẫn độ mà Hoa Kỳ đệ trình.
Hoa Kỳ muốn bà Mạnh dự một phiên xét xử một số cáo buộc trong đó có gian lận liên quan tới vi phạm trừng phạt của Mỹ với Iran, điều bà Mạnh phủ nhận.
Bản Power Point tâm điểm của vụ việc
Bản PowerPoint được bà Mạnh dùng tại một cuộc họp với ngân hàng HSBC hôm 22/8/2013, và được coi là bằng chứng quan trọng chống lại bà.
Tin tức mà Hãng Reuters đưa ra trong những tháng sau đó đặt câu hỏi liệu hãng Skycom có trụ sở ở Hong Kong đã có vi phạm về trừng phạt thương mại đối với Iran.
Câu hỏi chính là liệu Skycom, một hãng bán thiết bị viễn thông, chỉ đơn giản là đối tác kinh doanh của Huawei, hay là 'mặt tiền' để che đậy các hoạt động của Huawei ở Iran.
Hoa Kỳ cáo buộc rằng trong cuộc họp mà bà Mạnh trình bày bản PowerPoint, bà đã làm HSBC hiểu sai về bản chất thật của mối quan hệ giữa Huawei và Skycom. Và điều này đặt ngân hàng vào thế có nguy cơ vi phạm lệnh trừng phạt với Iran.
Các luật sư của bà nói Hoa Kỳ đã nói dối tòa, đặc biệt là về bản Power Point, bằng cách bỏ qua các thông tin quan trọng về hai slide cho thấy HSBC thực sự không bị che mắt về bản chất thật của mối quan hệ Skycom/Huawei.
Luật sư bà Mạnh mở trận đánh pháp lý
Các luật sư của bà mạnh mở cuộc tấn công nhiều hướng vào chính yêu cầu dẫn độ của Hoa Kỳ.
Đầu tiên, họ cố gắng chứng minh rằng tội bà bị cáo buộc ở Mỹ lại không phải là tội ở Canada, nhưng họ đã thất bại.


Các luật sư của bà mạnh mở cuộc tấn công nhiều hướng
Sau đó tập trung vào bối cảnh chính trị của vụ án. Các luật sư cho rằng những bình luận của Tổng thống Donald Trump, chỉ dấu có sự sẵn sàng dùng vụ này như con bài thương lượng trong đàm phán thương mại với Trung Quốc, cấu thành sự lạm dụng quá trình tố tụng.
Một thách thức nữa mà các luật sư đưa ra là cách bà Mạnh bị đối xử ở sân bay. Các luật sư cãi rằng đã có sự lạm dụng quy trình với cách bà bị đối đãi.
Họ đấu tranh để một số tài liệu được tiết lộ, trong đó có tài liệu từ Cơ quan Tình báo An ninh Canada, và tìm cách phát hiện các quan chức Hoa Kỳ có vai trò gì trong việc bắt giữ bà Mạnh khi đó.
Một vị thẩm phán đã khước từ yêu cầu tiết lộ một số tài liệu.


Vụ bà Mạnh Vãn Chu được theo dõi rất kỹ cả ở Canada và nước ngoài
Vụ án này được cho là có thể phải mất từ 5 đến 10 năm mới có kết luận.
Tháng trước, bà Mạnh ra trước tòa khi thẩm phán nghe các tranh biện lần cuối về việc liệu bà Mạnh có bị dẫn độ sang Mỹ hay không. Vụ án của bà cũng được bàn tới trong các cuộc họp cao cấp giữa các nhà ngoại giao Mỹ và Trung Quốc.
Các lãnh đạo Huawei cũng liên hệ với chính phủ Mỹ để tìm cách đảm bảo bà Mạnh được thả.
Và rồi vào ngày thứ Sáu 24/9, Bộ Pháp lý Hoa Kỳ (DOJ) thông báo họ đã đat thỏa thuận hoãn truy tố. Điều này có nghĩa DOJ sẽ hoãn việc xét xử bà Mạnh cho tới sang năm và nếu bà tuân thủ các điều kiện tòa đưa ra, vụ án sẽ được hủy .
Chỉ vài tiếng sau, bà rời Vancouver trên một chuyến bay về Trung Quốc.
Hệ lụy địa chính trị
Vụ án này có tác động sâu và rộng. Việc một nhân vật nổi bật trong giới kinh doanh bị bắt giữ khiến Trung Quốc tức giận. Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ nói Trung Quốc đã "bị lợi dụng" bởi Mỹ trong lúc Washington tiến hành "hành động bắt nạt dã man".
HSBC bị đặt vào tình thế khó với truyền thông Trung Quốc đặt câu hỏi ngân hàng này đã hợp tác với Mỹ tới mức nào.


Ngân hàng HSBC bị dính vào vụ án
HSBC, vốn đã bị kẹt giữa phương Tây và Trung Quốc vì quan điểm về Hong Kong, khẳng định rằng họ chỉ làm những gì họ được yêu cầu về mặt pháp lý và không hề có chuyện đánh úp ở đây.
Vụ việc này cũng đặt câu hỏi lớn hơn - các quốc gia nào sẽ bắt giữ các lãnh đạo doanh nghiệp nếu có yêu cầu từ phía Mỹ.
Vụ này cũng dẫn đến lo ngại rằng doanh nhân và những người phương Tây khác có thể bị Trung Quốc bắt giữ để dùng làm con bài mặc cả.
Hai công dân Canada bị bắt giữ ở Trung Quốc chỉ ít ngày sau khi bà Mạnh bị bắt. Michael Kovrig, một nhà cựu ngoại giao, và Michael Spavor, một doanh nhân, sau đó bị buộc tội làm gián điệp.
Trung Quốc phủ nhận có liên hệ giữa hai vụ, nhưng việc này được hiểu là phản ứng trực tiếp trước việc bà Mạnh bị bắt.
Chỉ vài giờ sau khi một thẩm phán Canana hủy lệnh dẫn độ với bà Mạnh, tin cho hay Trung Quốc đã thả hai người đàn ông và họ đang trên đường bay về Canada.


Thủ tướng Canada Justin Trudeau gọi việc bắt giữ 'hai ông Michael' là tùy tiện
----------

TQ trả tự do công dân Canada sau khi 'công chúa' Huawei được thả
Nguồn: BBC Tiếng Việt Ngày đăng: 2021-09-25


Ông Michael Kovrig (phải) và Michael Spavor bị Trung Quốc giam giữ từ năm 2018
Hai công dân Canada đã được Trung Quốc trả tự do và đang bay về Canada, Thủ tướng Justin Trudeau thông báo.
Ông Michael Spavor và Michael Kovrig bị buộc tội gián điệp vào năm 2018, ngay sau khi cảnh sát Canada bắt giữ Giám đốc điều hành Huawei, Mạnh Vãn Chu, theo lệnh của Mỹ.
Bà Mạnh Vãn Chu đã rời Canada vào đầu ngày 25/9 sau một thỏa thuận với các công tố viên Hoa Kỳ.
Việc giam giữ đã gây ra nhiều năm căng thẳng ngoại giao
Giới chỉ trích cáo buộc Trung Quốc bắt giữ công dân Canada để trả đũa vụ bắt giữ bà Mạnh, sử dụng họ như một con bài thương lượng chính trị. Bắc Kinh phủ nhận mạnh mẽ điều này.
Hai công dân Canada tới nay vẫn không nhận tội. Tại một cuộc họp báo, ông Trudeau cho biết họ đã trải qua "một thử thách khó khăn không thể tin được."
"Đây thực sự là tin tốt lành cho tất cả chúng ta, rằng họ đang trên đường về nhà với gia đình", ông nói thêm. "Trong 1.000 ngày qua, họ đã thể hiện sức mạnh, sự bền bỉ, và kiên cường."
Thủ tướng cho biết cả hai người sẽ đến Canada sớm vào thứ Bảy. Họ đi cùng với ông Dominic Barton, đại sứ Canada tại Trung Quốc.
Ông Kovrig là một nhà cựu ngoại giao làm việc cho International Crisis Group, một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Brussels.
Ông Spavor là thành viên sáng lập của một tổ chức hỗ trợ các mối quan hệ kinh doanh và văn hóa quốc tế với Bắc Hàn.
Vào tháng 8 năm nay, một tòa án Trung Quốc đã kết án ông Spavor 11 năm tù vì tội gián điệp. Không có bản án nào với ông Kovrig.
Trong một tuyên bố, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cho biết đất nước của ông "hài lòng" trước động thái của Trung Quốc, nhưng nói thêm rằng hai người này đã phải chịu "hơn hai năm rưỡi bị giam giữ tùy tiện".
Trước đó, vào thứ Sáu, một thẩm phán Canada đã ra lệnh thả bà Mạnh Vãn Chu, giám đốc tài chính của Huawei, sau khi bà đạt được thỏa thuận với các công tố viên Hoa Kỳ về các cáo buộc gian lận đối với bà.
"Trong ba năm qua, cuộc sống của tôi bị đảo lộn", bà nói với các phóng viên bên ngoài tòa án Vancouver.
"Tôi sẽ không bao giờ quên tất cả những lời chúc tốt đẹp mà tôi đã nhận được từ mọi người trên thế giới."
Trước khi bị bắt, các công tố viên Hoa Kỳ đã buộc tội bà Mạnh gian lận, cáo buộc rằng bà đã lừa dối các ngân hàng để xử lý các giao dịch cho Huawei, vi phạm các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran.
Là một phần của thỏa thuận truy tố nay đã được hoãn lại, bà Mạnh thừa nhận đã gây hiểu lầm cho HSBC về mối quan hệ của Huawei với Skycom, một công ty có trụ sở tại Hong Kong, hoạt động tại Iran.
Bộ Tư pháp Hoa Kỳ cho biết trong một tuyên bố rằng họ đang tiếp tục chuẩn bị để xét xử Huawei, công ty này vẫn đang nằm trong danh sách đen thương mại.
Bà Mạnh là con gái lớn của tỷ phú Ren Zhengfei, người thành lập Huawei vào năm 1987. Ông cũng phục vụ trong quân đội Trung Quốc 9 năm, cho đến năm 1983 và là đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Bản thân Huawei hiện là nhà sản xuất thiết bị viễn thông lớn nhất trên thế giới. Công ty này đã phải đối mặt với những cáo buộc rằng chính quyền Trung Quốc có thể sử dụng thiết bị của họ cho hoạt động gián điệp - những cáo buộc mà họ phủ nhận.
Vào năm 2019, Mỹ đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Huawei và đưa công ty này vào danh sách đen xuất khẩu, loại bỏ Huawei khỏi các công nghệ quan trọng.
Anh, Thụy Điển, Úc và Nhật Bản cũng đã cấm Huawei, trong khi các quốc gia khác bao gồm Pháp và Ấn Độ đã áp dụng các biện pháp ngăn chặn lệnh cấm hoàn toàn.
----------