Ukraina: Liên Hiệp Quốc tiếp tục di tản thường dân ở Azovstal, Mariupol
Tác giả : Thùy Dương Nguồn: RFI Ngày đăng: 2022-05-06


Khói bốc lên từ nhà máy Azovstal, Mariupol, Ukraina, ngày 05/05/2022. REUTERS - ALEXANDER ERMOCHENKO
Hôm nay, 06/05/2022, Liên Hiệp Quốc thông báo một đoàn xe mới đang trên đường di tản dân thường bị mắc kẹt trong các cuộc giao tranh ác liệt tại nhà máy luyện kim Azovstal ở Mariupol, thành phố cảng miền nam Ukraina. Tuy nhiên, hiện chưa có kết quả về đợt di tản lần này. Chữ Thập Đỏ ngày 05/05 cho biết, hiện giờ ở nhà máy luyện kim Azovstal vẫn còn vài trăm binh lính Ukraina và 200 thường dân chờ được giải cứu.
Sáng nay 06/05/2022, nhà chức trách Ukraina thông báo tổng cộng gần 500 thường dân đã được sơ tán trong những ngày qua khỏi thành phố Mariupol. Phó thủ tướng Iryna Verechtchouk khẳng định với AFP là chiến dịch giải cứu thường dân tiếp diễn trong ngày hôm nay. Còn trên Telegram, Kiev nhấn mạnh : « Ukraina sẽ tiếp tục làm tất cả mọi chuyện để có thể cứu mọi thường dân và quân nhân còn đang mắc kẹt tại Azovstal ».
Về lệnh hưu chiến để di tản thường dân khỏi Azovstal, hiện có nhiều thông tin trái chiều. Tối 05/05/2022, tổng thống Vladimir Putin khẳng định phía Nga đã sẵn sàng bảo đảm việc di tản thường dân Ukraina, phát ngôn viên điện Kremlin nhấn mạnh quân đội Nga tôn trọng lệnh ngừng bắn quanh nhà máy Azovstal và các hành lang nhân đạo ở Azovstal vẫn « vận hành ». Nhưng cũng trong tối hôm qua, tổng thống Ukraina Zelensky trong video khẳng định quân Nga vẫn tiếp tục bắn phá nhà máy luyện kim Azovstal bất chấp lời hứa ngưng bắn. Trong khi đó, Lầu Năm Góc cho biết hiện ở Mariupol có 2.000 lính Nga.
Hồi đầu tuần, khoảng 70 thường dân đầu tiên đã được đưa đến thành phố Zaporijia và được chăm lo tại một khách sạn trong thành phố trong khi chờ đợi những người khác ở Azovstal được sơ tán.
Từ Zaporijia, đặc phái viên Anastasia Becchio và Boris Vichith đã gặp một trong những người được cúu thoát khỏi nhà máy Azovstal :
Trong tiệm làm tóc của một khách sạn ở Zaporijia, bà Valentina, 72 tuổi, đang được cắt tóc, được thư giãn sau hai tháng ẩn náu dưới tầng hầm của nhà máy luyện kim lớn. Bà đã đến đó trú ẩn sau khi căn hộ của bà bị oanh kích. Bà nói : "Tôi biết nhà máy này vì đã làm việc ở đó 40 năm. Khi chúng tôi đến, chúng tôi được đón tiếp rất tốt. Ở boongke thứ nhất đã có quá đông người nên chúng tôi được đưa đến hầm ngầm trú ẩn thứ hai. Chúng tôi đã ẩn náu 2 tháng ở đó. Ngày 06/03, khi chúng tôi đến thì có 100 người trú ẩn ở đó nhưng sau này ai có xe hơi thì có thể rời đi, nhưng vì không có xe nên con gái tôi, cháu gái tôi và tôi đã phải chờ để được di tản".
Phần lớn thời gian bà Valentina nằm trong boongke của nhà máy và boongke rung chuyển mỗi khi bị ném bom. Binh lính Ukraina đã xuống boongke vài lần. Bà kể lại : “Họ đến để mang cho chúng tôi chút thực phẩm và một vài tin tức. Nhưng thường thì là các thường dân là đàn ông đi tìm nước và thức ăn trong nhà máy, ở căng-tin, nhưng dưới bom đạn, việc này là rất nguy hiểm".
Vào cuối tuần trước, 71 người trú ẩn trong cùng boongke với bà Valentina cuối cùng đã được sơ tán. Bà kể tiếp : "Giá mà ông bà biết chúng tôi đã di tản thế nào ! Xe bus không còn cửa lên xuống hoặc cửa sổ. Mặt đường phủ đầy các mảnh vỡ, kim loại, nhựa, thủy tinh … Chúng tôi phải bám chặt vào các thanh vịn trong xe để khỏi bị văng ra ngoài xe qua cửa sổ hay cửa lên xuống của xe bus".
Và chỉ khi đến Zaporijia, bà Valentina mới biết tin về cái chết của đứa cháu trai 22 tuổi, thiệt mạng hồi vào tháng 3 trong một trận pháo kích. Bà thậm chí còn không biết cháu mình được chôn cất ở đâu.
Hãng tin Mỹ AP ngày 05/05/2022 thông báo kết quả một cuộc điều tra do chính họ tiến hành, theo đó vụ Nga oanh kích nhà hát Mariupol hôm 16/03/2022 đã giết hại gần 600 thường dân, chứ không phải là chỉ khoảng 300 người như thông tin từ trước tới nay. Điều tra của AP cũng cho thấy không hề có binh lính Ukraina trong nhà hát Mariupol vào thời điểm đó, như Nga thường nói tới để biện minh cho vụ không kích.
Còn theo thống kê mới nhất của Cao Ủy Tị Nạn Liên Hiệp Quốc (UNHCR), tổng cộng đã có hơn 3.000 thường dân Ukraina thiệt mạng trong các trận giao tranh và oanh tạc kể từ khi Nga tấn công xâm lược Ukraina.
----------