Nga càng căng thẳng với phương Tây, Putin càng “xoay trục” sang châu Á
Tác giả : Thanh Phương Nguồn: RFI Ngày đăng: 2022-09-07


Tổng thống Nga Vladimir Putin (thứ 2 từ phải qua) cùng lãnh đạo Arménia (P), Mông Cổ (T) và Miến Điện, tham dự Diễn đàn Kinh tế phương Đông (EEF), tại Vladivostock, Nga, ngày 07/09/2022. via REUTERS - SPUTNIK
Việc tổng thống Nga Vladimir Putin hôm qua đến thị sát các cuộc tập trận quy mô với các đồng minh ở vùng Viễn Đông Nga, trước khi đến phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Vladivostok hôm nay cho thấy là căng thẳng với phương Tây càng gia tăng do cuộc chiến tranh Ukraina, chủ nhân điện Kremlin càng hướng về châu Á và nhất là càng tăng cường quan hệ với Trung Quốc.
Các cuộc tập trận mang tên Vostok-2022 đã bắt đầu từ thứ năm tuần trước, với sự tham gia của các đơn vị quân đội của nhiều nước có biên giới chung với Nga hay của các nước đồng minh của Matxcơva, như Belarus, Syria, Ấn Độ và đông nhất là Trung Quốc. Chuyên gia quân sự Nga Ivan Konovalov, được nhật báo Pháp Le Figaro trích dẫn hôm qua, nhận định: “Khi tham gia tập trận chung với Nga, Bắc Kinh chứng tỏ với Hoa Kỳ rằng trên thực tế họ là đồng minh của Nga và sẵn sàng cùng với Nga đẩy lùi mọi mối đe dọa trong khu vực”.
Hôm nay, quân sự nhường chỗ cho kinh tế với việc ông Putin đến phát biểu tại Diễn đàn Vladivostok, một diễn đàn mà phái đoàn Trung Quốc cũng chiếm số đông nhất, với tổng cộng 114 thành viên, theo thông báo của điện Kremlin. Dẫn đầu phái đoàn Trung Quốc không ai khác hơn chính là ông Lật Chiến Thư (Li Zhanshu), chủ nhiệm Ủy ban Thường vụ Quốc Hội Trung Quốc, nhân vật lãnh đạo đứng hàng thứ ba của chế độ Bắc Kinh.
Trong một thông cáo được công bố hôm qua, điện Kremlin đã tỏ vẻ vui mừng khi thấy “quan hệ đối tác toàn diện và hợp tác chiến lược giữa Nga và Trung Quốc đang phát triển theo từng bước”. Matxcơva còn khen ngợi “chính sách rất cân đối của Trung Quốc về khủng hoảng Ukraina” và việc Bắc Kinh rất hiểu những lý do khiến Nga tấn công Ukraina.
Theo nhận định của hãng tin AFP, trong bối cảnh căng thẳng với phương Tây, Diễn đàn Vladivostok năm nay càng có tầm quan trọng chiến lược đối với Nga, do nền kinh tế nước này đang gánh chịu tác động của các trừng phạt. Mặc dù ủng hộ Nga về mặt chính trị trong cuộc chiến tranh Ukraina và cũng rất cần đến nguồn dầu khí của Nga, nhưng cho tới nay Trung Quốc vẫn tránh giúp Matxcơva lách các trừng phạt của phương Tây. Tuy nhiên, chính là với Trung Quốc mà tổng thống Nga muốn thắt chặt hơn nữa quan hệ kinh tế và an ninh.
Ngoài Trung Quốc, Diễn đàn Kinh tế Vladivostok năm nay cùng dành một sự tiếp đón đặc biệt cho các phái đoàn đến từ Ấn Độ và nhất là từ Miến Điện, vì đích thân lãnh đạo tập đoàn quân sự đang cầm quyền, tướng Min Aung Hlaing đến dự diễn đàn và hội kiến tổng thống Putin. Trong bài phát biểu tại Vladivostok hôm nay, lãnh đạo Nga đã không ngớt lời ca ngợi “vai trò ngày càng lớn mạnh” của châu Á-Thái Bình Dương, đối lập với một phương Tây mà ông chê là “đang trên đà suy thoái”.
Thật ra thì sự “xoay trục” sang châu Á của Nga trước hết là vì lý do kinh tế. Do bị những trừng phạt nặng nề chưa từng có của phương Tây, Matxcơva buộc phải quay sang hướng Đông để tìm các thị trường tiêu thụ, thị trường cung cấp để thay thế những thị trường đã bị mất, đặc biệt về dầu khí. Vào tuần trước, các nước G7 đã thông qua nguyên tắc về việc áp giá trần đối với dầu hỏa của Nga, để cắt bớt thu nhập của Matxcơva từ nguồn năng lượng này. Đáp lại quyết định đó của các nước phương Tây, hôm qua tại Diễn đàn Vladivostok, bộ trưởng Năng Lượng Nikolaï Choulginov đã tuyên bố là Nga sẽ xuất khẩu dầu thô nhiều hơn sang châu Á. Riêng đối với Trung Quốc, tập đoàn Gazprom hôm qua thông báo là kể từ nay Bắc Kinh sẽ trả các hợp đồng khí đốt Nga bằng đồng rúp và nhân dân tệ, thay vì bằng đôla. Các hợp đồng mua bán khí đốt giữa hai nước cũng đã được ký kết hôm qua nhân diễn đàn Vladivostok.
Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải trong hai ngày 15 và 16/09 tại Ouzbekistan sẽ lại là dịp để tổng thống Putin tăng cường hơn nữa quan hệ giữa Nga với các nước châu Á, đặc biệt là với Trung Quốc. Thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải sẽ đánh dấu lần đầu tiên chủ tịch Tập Cận Bình công du nước ngoài kể từ khi bùng phát dịch Covid-19. Bên lề thượng đỉnh ở Ouzbekistan, ông sẽ gặp lại tổng thống Putin.
Hai lãnh đạo Nga, Trung đã gặp nhau vào đầu tháng 2 năm nay tại Bắc Kinh, nhân lễ khai mạc Thế Vận Hội Mùa Đông Bắc Kinh, chỉ ba tuần trước khi Putin phát động cuộc chiến tranh Ukraina. Vào dịp đó, Matxcơva và Bắc Kinh đã ký một tuyên bố chung kêu gọi thiết lập “một kỷ nguyên mới” trong quan hệ quốc tế, chấm dứt thế độc quyền của Mỹ và lên án tác động của các liên minh phương Tây, đặc biệt là khối NATO.
----------