Ý nghĩa của bức tranh ‘Sự Thật bước ra từ miệng giếng’
Tác giả : Hương Thảo Nguồn: Việt Luận Ngày đăng: 2023-01-16


Bức tranh “Truth coming from the well armed with her whip to chastise mankind” vẽ năm 1896 bởi hoạ sỹ Jean-Léon Gérôme.
Sự Thật hốt hoảng leo lên miệng giếng, bối rối đuổi theo để giành lại bộ quần áo. Nhưng nàng đuổi tới đâu cũng có đám đông hai bên đường túa ra chỉ trỏ, cười nhạo vì nàng hoàn toàn lõa thể…
Chắc hẳn đã có nhiều người xem bức tranh “Sự Thật bước ra từ chiếc giếng” (Truth coming out of her well) của Jean-Leon Gerome (1824-1904), một danh họa người Pháp thuộc trường phái Hàn lâm, đồng thời cũng là nhà điêu khắc. Các bức tranh của Gerome đã được sao chép rộng rãi đến mức ông được cho là “Nghệ sĩ nổi tiếng nhất thế giới năm 1880”. Vì Jean-Leon Gerome đã không để lại bất cứ bình luận nào cho họa phẩm của mình, nên những giả thuyết về câu chuyện ẩn sau bức tranh cũng có khá nhiều.
Câu chuyện đằng sau bức tranh…
Có người cho rằng Gerome chủ yếu lấy cảm hứng từ “vụ án Dreyfus” nổi tiếng: Vào cuối năm 1894, một đại úy quân đội Pháp tên là Alfred Dreyfus, người Do Thái gốc Alsatian, bị buộc tội giao tài liệu bí mật cho quân đội Đức quốc xã. Sau phiên tòa xét xử kín, anh ta bị kết tội phản quốc và bị kết án tù chung thân. Vụ án này thường được coi là một trong những minh chứng phổ biến của sự bất công trong lịch sử hiện đại, và nó cũng là một trong những ví dụ đáng chú ý nhất về sự sai lầm của tòa án và chủ nghĩa ‘bài xích Do Thái’. Trên bức tranh vải là hình ảnh người phụ nữ mang tên Sự Thật, vẻ xinh đẹp nhưng bi thương hiện rõ trên khuôn mặt, nhân vật bước ra từ miệng giếng, tay cầm chiếc roi, dường như đang nói trong phẫn nộ: “Hỡi nhân loại, hãy đừng bỏ rơi ta!”.
Cũng có người khoác lên bức tranh một câu chuyện. Chuyện kể rằng có một ngày hè, Sự Thật và Giả Dối tình cờ gặp nhau. Giả Dối rủ Sự Thật nhảy xuống giếng tắm cho mát. Sự Thật ngây thơ tin lời, bèn trút bỏ bộ xiêm y đẹp và nhảy xuống giếng. Chỉ chờ có thế, Giả Dối khoác ngay vào người bộ y phục đẹp đẽ của Sự Thật rồi bỏ chạy thật nhanh. Sự Thật hốt hoảng leo lên miệng giếng, bối rối đuổi theo để giành lại bộ quần áo. Nhưng nàng đuổi tới đâu cũng có đám đông hai bên đường túa ra chỉ trỏ, cười nhạo vì nàng hoàn toàn lõa thể. Sự Thật trần trụi thấy xấu hổ quá nên không đuổi theo Giả Dối nữa, mà chỉ bưng mặt trèo lại xuống đáy giếng, lặn trốn mất tăm. Kể từ đó, loài người không còn ai nhìn thấy được Sự Thật nữa. Họ chỉ thấy Giả Dối ung dung hiện diện ở mọi nơi, mọi lúc. Họ luôn tán dương nó, vuốt ve nó, say mê nó, học đòi theo nó, chỉ vì vẻ ngoài hào nhoáng và đẹp đẽ mà nó đã ăn cắp từ Sự Thật. Sự Thật dẫu có tốt thì vẫn luôn là trần trụi, Giả Dối dẫu xấu xa nhưng lại vô cùng quyến rũ! Chừng nào loài người còn say mê trước những ngọt ngào và kiều diễm, thì chừng nấy Sự Thật còn ‘lặn rất sâu’ và khó có cơ hội hiện diện…
------------