Raúl Castro từ chức lãnh đạo Đảng Cộng sản Cuba
Nguồn: BBC Tiếng Việt Ngày đăng: 2021-04-17


Fidel và Raúl Castro lãnh đạo Cuba trong 6 thập kỷ
Raúl Castro cho biết ông sẽ từ chức lãnh đạo Đảng Cộng sản Cuba, chấm dứt sáu thập kỷ nắm quyền của gia đình ông.
Ông Castro, 89 tuổi, nói tại một đại hội đảng rằng ông đang chuyển giao quyền lãnh đạo cho một thế hệ trẻ "đầy nhiệt huyết và có tinh thần chống đế quốc".
Người kế nhiệm của ông sẽ được bỏ phiếu vào cuối kỳ đại hội kéo dài 4 ngày.Động thái này, được cho là sẽ chấm dứt kỷ nguyên lãnh đạo chính thức của ông và anh trai Fidel Castro, bắt đầu từ cuộc cách mạng năm 1959.
"Tôi tin tưởng nhiệt thành vào sức mạnh và bản chất gương mẫu và sự thấu hiểu của đồng bào tôi", ông nói với các đại biểu tham dự đại hội đảng ở Havana hôm thứ Sáu.
Mặc dù ông Castro chưa xác nhận người kế nhiệm, nhưng nhiều người tin rằng quyền lãnh đạo đảng sẽ được chuyển cho Miguel Díaz-Canel, người đã đảm nhận vị trí chủ tịch nước vào năm 2018.
Không bất ngờ, nhưng không kém phần lịch sử
Phân tích của Will Grant, Phóng viên BBC tại Cuba


Raúl Castro tuyên bố nghỉ hưu tại một đại hội ĐCS Cuba
Trong khi toàn bộ hòn đảo biết thời khắc này sắp đến, khi sự kiện này xảy ra, nó không kém phần lịch sử hoặc biểu tượng: Cuba sẽ chính thức được cai trị bởi một người nào đó không phải là Castro lần đầu tiên kể từ năm 1959.
Thực tế là, ít nhất là trong ngắn hạn, sẽ có rất ít thay đổi.
Người thay thế Raúl Castro làm chủ tịch, ông Miguel Díaz-Canel, cũng có thể kế nhiệm ông với tư cách là bí thư thứ nhất ĐCS Cuba. Có vẻ như ông Miguel Díaz-Canel sẽ buộc phải thực hiện các bước tiếp theo để tự do hóa nền kinh tế do Cuba kiểm soát tập trung. Hòn đảo này hiện đang ảnh hưởng nặng nề do cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất kể từ giai đoạn ngay sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc. Do đó, các nông dân gần đây đã được phép bán thịt bò và các sản phẩm từ sữa - những mặt hàng trước đây thuộc quyền kiểm soát duy nhất của nhà nước.

Fidel Castro: Chuyến thăm Việt Nam cuối cùng và Tướng Giáp
Tuy nhiên, bất kỳ hy vọng cải thiện mối quan hệ với Mỹ có thể phải chờ đợi vì chính quyền Biden cho thấy ít có khuynh hướng bỏ các biện pháp trừng phạt khắc nghiệt hơn của chính quyền Trump đối với Cuba ở giai đoạn này.
Có một điều chắc chắn việc ông Raúl Castro nói sẽ giữ "một chân trong cái kiềng" có nghĩa ông ta sẽ vẫn là một người có ảnh hưởng quyền lực ở hậu trường. Và bằng cách nhắc lại cam kết vĩnh viễn của hòn đảo đối với chủ nghĩa xã hội, điều đó có nghĩa là sự thay đổi chính trị khó xảy ra đối với người kế nhiệm ông như dưới thời người anh quá cố của ông, Fidel.
Kết thúc một kỷ nguyên
Việc ông Raúl nghỉ hưu có nghĩa là lần đầu tiên sau sáu thập kỷ, Cuba sẽ không có một Castro chính thức dẫn dắt nền chính trị của đất nước.
Raúl là tổng thư ký ĐCS Cuba kể từ khi kế nhiệm anh trai của mình, Fidel, vào năm 2011.
Fidel Castro đã lãnh đạo cuộc cách mạng cộng sản lật đổ chính phủ Cuba vào năm 1959, khi Raúl là một trong những chỉ huy của ông.
Fidel Castro lãnh đạo đất nước cho đến khi lâm bệnh vào năm 2006 và năm 2008 đã trao lại quyền tổng thống cho anh trai mình. Fidel Castro qua đời năm 2016.
Cuba dưới thời Raúl
Với tư cách là nhà lãnh đạo, Raúl Castro duy trì kiểm soát quyền lực của một đảng cộng sản.


NRaul Castro (phải) với Barack Obama năm 2016
Ông đã giám sát sự cải thiện quan hệ với Hoa Kỳ từ năm 2014 đến năm 2016, bao gồm các cuộc hội đàm lịch sử với Tổng thống Barack Obama vào năm 2016.
Nhưng căng thẳng trở nên tồi tệ hơn dưới thời Donald Trump, người đã tăng cường các lệnh trừng phạt.
Tổng thống Mỹ hiện tại Joe Biden đã tuyên bố sẽ nới lỏng một số lệnh trừng phạt của Trump, mặc dù Nhà Trắng hôm thứ Sáu cho biết sự thay đổi trong chính sách Cuba không phải là một trong những ưu tiên hàng đầu của ông.
Tại đại hội hôm thứ Sáu, Raúl Castro cho biết đất nước của ông sẵn sàng "tăng cường đối thoại tôn trọng" với Hoa Kỳ nhưng sẽ không chấp nhận "nhượng bộ" liên quan đến "chính sách và lý tưởng đối ngoại" của mình.
Tiếp theo là gì?
Sự thay đổi người đứng đầu đảng cầm quyền của Cuba diễn ra khi ban lãnh đạo hòn đảo này đang giải quyết cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ.


Chủ tịch nước Miguel Díaz-Canel (trái) được cho là sẽ kế vị ông Raúl Castro (phải)
Đại dịch Covid-19, cải cách tài chính và các lệnh trừng phạt từ thời chính quyền Trump đã ảnh hưởng đến nền kinh tế Cuba, vốn đã suy giảm 11% vào năm ngoái.
Một cuộc cải cách tiền tệ được chờ đợi từ lâu được đưa ra vào ngày 1/1 nhằm làm cho nền kinh tế và các công ty nhà nước hoạt động hiệu quả hơn. Nhưng nó cũng đã bóp nghẹt ngân sách của những người dân Cuba bình thường.
Nhiều người đã kêu gọi tự do hơn cho nền kinh tế của đất nước.
Một thách thức khác là duy trì sự thống nhất và ủng hộ về tư tưởng khi người dân tăng cường truy cập internet và phương tiện truyền thông xã hội. Những người bất đồng chính kiến đã sử dụng mạng xã hội để tổ chức các cuộc biểu tình chống chính phủ và tập hợp người tham dự trực tiếp trên mạng.
Đáp lại, ĐCS Cuba cho biết một trong những chức năng của đại hội là "đối đầu với sự lật đổ chính trị và ý thức hệ, điều đã khiến internet và truyền thông xã hội trở thành lĩnh vực hoạt động chính".
Nhưng bất chấp sự thay đổi về lãnh đạo, ít ai trông đợi việc này sẽ thúc đẩy một sự thay đổi mạnh mẽ trong định hướng chính sách.
Một hiến pháp mới vào năm 2019 đã khẳng định sự thống trị của nhà nước đối với nền kinh tế và "sự không thể thay đổi của chủ nghĩa xã hội".
Trong một tweet vào thứ Sáu, Chủ tịch nước 60 tuổi Díaz-Canel cho biết đại hội sẽ là nơi "các ý tưởng được gắn bó, lịch sử được công nhận và tương lai được thảo luận." Nhưng ông nói thêm rằng sẽ có "sự tiếp nối".
Ông Castro nói với đại hội rằng ông sẽ nghỉ hưu với tư cách "một chiến sĩ cách mạng giản dị".
"Và chỉ cần tôi còn sống, tôi sẽ sẵn sàng cho chân vào kiềng để bảo vệ Tổ quốc, cách mạng và chủ nghĩa xã hội."
----------